कूर्मपुराणम्

स एवमाचार्यः, वेदान्तनिष्ठया अथर्वशिरसः अध्ययनं कुर्यात्। स कृष्णाजिनेन वाससा च, शुक्लयज्ञोपवीतेन च सम्यक् संवितः स्यात्। न चाग्निं धारयेत्, न च किञ्चित् स्थिरमाश्रयं कुर्यात्; स मुक्त्यभिलाषी मुनिः स्यात्। गृहेषु, द्विजेषु, वनेषु च चरन्, स हस्तकूप्यां वा कपालके वा भिक्षाम् एव गृह्णीयात्। स विशिष्टविद्याः, सावित्रीं, रुद्रपाठं च साधयेत्। अग्नौ प्रविशेद् वा, ब्रह्मयज्ञनिष्ठो वा स्थातुमर्हति। स यत्रास्य जगतः लयो भवति, तत्र गच्छति। स्वजीवनस्य चतुर्थभागे संन्यासमाचरेद्, विधिनिष्ठया। योगाभ्यासरतः, शान्तचित्तः, ब्रह्मविद्यायां निष्ठितः स्यात्। तदा संन्यासेच्छया युक्तः स्यात्; अन्यथा आचरन् पतति। आत्मनिग्रही, परिपक्वकामः, ब्रह्माश्रमं शरणं गच्छेत्। अन्ये तु कर्मत्यागिनः त्रिविधाः उच्यन्ते। स्वात्मन्येव स्थितः ज्ञात्यागी संन्यासी इति कथ्यते। मोक्षकामः जितेन्द्रियः वेदत्यागी इति स्मृतः। महायज्ञनिष्ठः कर्मत्यागी इति विज्ञेयः। तस्मिन् प्राज्ञे न किञ्चित् नियतं कर्म, न च बाह्यलिङ्गम्। जीर्णशाटीधारी वा नग्नो वा ध्यानपरायणः स्यात्। आत्मन्येव मनः स्थापयेत्, उदासीनः, सर्वकामविवर्जितः। न मृत्युम् अपेक्षेत, न च जीविते स्पृहयेत्। एवं ज्ञात्वा परमयोगी ब्रह्मसंयोगाय योग्यः भवति। सदा काषायवासाः, ध्यानयोगनिष्ठः च भवेत्। भिक्षया जीवनं कुर्यात्, न चैकगृहे भोजनं कुर्यात्। तस्मै धर्मशास्त्रे प्रायश्चित्तं न विधीयते। अहिंसकः, मौनी, सर्वकामविरहितः स्यात्। सत्यशुद्धवाक्, शुद्धचित्तकर्मा च भवेत्। सदा स्नानशीलः, शुचिः, कमण्डलुधारी च स्यात्। मोक्षशास्त्रपरायणः, ब्रह्मसूत्रनिष्ठः, जितेन्द्रियः च भवेत्। आत्मविद्यायुक्तः संन्यासी मोक्षं प्राप्नोति। स्नात्वा विधिवत् आचम्य शुचिः, देवालयेषु पुण्यस्थलेषु च प्रविशेत्। नित्यं प्रक्षालितकाषायवस्त्रधारी, विभूतिलेपनशरीरः, विचरेत्। स सदा वेदान्तशास्त्रनिष्ठां साधनां कुर्यात्। प्रतिदिनं वेदाध्ययनं कुर्यात्; एवं स परमं पदं प्राप्नोति। क्षमा, दया, तुष्टिः—एते विशेषव्रतं तस्य। नित्यं स्नानं कुर्यात्, केवलं भिक्षया जीवेत्। प्रतिदिनं स्वाध्यायं कुर्यात्, सायं प्रातः सावित्रीं जपेत्। एकस्मात् गृहे भोजनं, कामं, क्रोधं, सम्पत्तिं च सदा परिहरति। कमण्डलुधारी, विद्वान्, त्रिडण्डी च सन्, स परमं पदं प्राप्नोति। भिक्षया जीवितं विधीयते, अन्यथा फलमूलैः अपि। यदि भिक्षायाम् आसक्तः भवति, स विषयासक्तोऽपि स्यात्।