कूर्मपुराणम्

स एव तु यः संन्यासमार्गे प्रवर्तते, स शुद्धचित्तः शिष्टशेषभोजनं स्वयंकृतलवणं च भजेत। पृथ्वीं तृणं शिग्रुफलं श्लेष्मातकस्य च फलानि यथोचितं सेवेत। ग्रामे जातानि पुष्पफलानि स दुःखितोऽपि न स्पृशेत। सर्वभूतानां हिंसां न कुर्यात्, द्वन्द्वातीतः, निर्भयश्च सदा भवेत्। ब्रह्मचर्ये सदा स्थितः, भार्यायाः समीपं नापि गच्छेत्। यदि तु तद्व्रतम् अतिचरति, तस्य व्रतं नश्यति, द्विजातिभिः प्रायश्चित्तं कर्तव्यम्। तस्य वेदाध्ययनाधिकारो नास्ति, नापि तस्य सन्ततिः तत्राधिकारिणी। स सर्वभूतानां शरणं भवेत्, दानशीलः सदा तिष्ठेत्। एकाग्निः, स्थिराश्रयवर्जितः, विशुद्धभूमौ वसेत्। शिलायां वा कर्करायां वा समाहितचित्तः शयेते। षण्मासपर्यन्तं वा संवत्सरपर्यन्तं वा संचयः स्यात्। जीर्णवस्त्राणि, पत्राणि, मूलानि, फलानि च यथाशक्ति उपयुञ्जीत। शिलायां मर्दनं कुर्यात्, अथवा स्वाभाविकपक्वमेव खादेत्। चतुर्थकाले, अष्टमे वा काले एकवारं भोजनं कुर्यात्। पक्षे पक्षे एकवारं सिक्तयवपायसं भुञ्जीत। वैखानसवृत्त्या, स्वयमेव पतितेन यथालाभं जीवेत्। स्थित्वा वा उपविष्टः, दृढनिश्चयः सदा विचरेत्। शिशिरे अपि क्लेशवर्धनाय सिक्तवस्त्राण्याच्छाद्य तिष्ठेत्। एकपादस्थितिं कuryāt, अथवा सूर्यरश्मिभिः जीवेत्। पतितपत्राणि खादेत्, वा सदा तपसा जीवेत्। अथर्वशिरसाध्ययनं कुर्यात्, वेदान्ताभ्यासे च निष्ठः भवेत्। कृष्णाजिनवसनः, उत्तरीययुक्तः, शुक्लयज्ञोपवीती च स्यात्। अनग्निः, अनिकेतनः, मोक्षनिष्ठमुनिर् भवेत्। गार्हस्थ्येषु, द्विजेषु, वानप्रस्थेषु च मध्ये विचरेत्। कपालकवाटेन वा हस्तेनैव भिक्षाम् आहरेत्। विशिष्टविद्याः सावित्रीं रुद्रपाठं च अधीयीत। अग्निप्रवेशं वा, ब्रह्मयज्ञनिष्ठां वा प्राप्नुयात्। स जगतः प्रलयस्थानं यान्ति। आयुष्यः चतुर्थभागं संन्यासे नियोजयेत्, विधिनिष्पन्नेन। योगाभ्यासरतः, शान्तः, ब्रह्मविद्यायाम् एकचित्तः स्यात्। तस्मिन्न् काले संन्यासमिच्छेत्, अन्यथा कुर्वन् पतति। संयमी, परिपक्वकामः, ब्रह्माश्रमं शरणं गच्छेत्। अन्ये तु क्रियात्यागिनोऽपि त्रिविधाः स्मृताः। आत्मन्येव स्थितः स ज्ञानत्यागी इति कथ्यते। वेदत्यागी स्यात्, मोक्षकामः, जितेन्द्रियः। यज्ञनिष्ठः स क्रियात्यागी इति विज्ञेयः। तस्य विदुषः न किञ्चित् नियतं कर्म, न बाह्यलिङ्गं च। जीर्णकौपीनधरः, नग्नो वा, ध्याननिष्ठः स्यात्। आत्मन्येव मनः स्थापयेत्, उदासीनः, निराशः च भवेत्। न मृत्युम् अभिलषेत्, न जीवितम् अपि कामयेत्। एवं संन्यासी धर्ममग्नः, तपस्वी, आत्मविद्यायाम् एकचित्तः, सर्वभूतहिते रतः, मोक्षमार्गे स्थितः, जीवनं पावयति।