कूर्मपुराणम्

सर्वदुःखात् मोचयितारं यः पात्रं स्यात्, तस्मै दानं कर्तव्यमिति निश्चितम्। अन्यथा कृतं दानं फलदं न भवति। श्रद्धया धर्मिष्ठाय दरिद्राय च दातव्यं; एवं कृत्वा सः परमां गतिं प्राप्नोति, या प्राप्ता दुःखशोकाभावं जनयति। वेदविदे ददतः पुनर्जन्म नास्ति, दरिद्रब्राह्मणाय दानात् सर्वपापविमुक्तिर्भवति। अन्नदानं सर्वेषां तुल्यं, ज्ञानदानं तु तस्मात् श्रेष्ठतरम्। नियमानुसारं यः ज्ञानं ददाति, स ब्रह्मलोकमुपगम्य पूज्यते; सर्वपापविमुक्तः स ब्रह्मणः स्थानं प्राप्नोति। तस्मै एव दातव्यम्; दत्त्वा च सः परमां गतिम् आप्नोति। नियतव्रती शान्तः शुद्धः एकचित्तः सन्, गन्धादिभिः सम्यगर्चयित्वा, स्वयम् अथवा अन्येन पाठयेत्। एवं कृत्वा जन्मपर्यन्तं कृतं सर्वं पापं क्षणेन नश्यति। ब्राह्मणाय ददतः सर्वदुष्कृतानि तरन्ति। धर्माधिपाय निवेद्य ब्राह्मणैः भयात् विमुच्यते। आपःपूर्णकलशैः तृप्तिं कृत्वा ब्रह्महत्यापापं नाशयति। शुक्लाम्बरधारी कृत्वा, कृष्णतिलान् अग्नौ जुहुयात्; द्विजः जन्मार्जितं सर्वं पापं तरति। यद् यत् शंकराय देवानां नाथाय समर्प्य दत्तं, तत् सप्तजन्मार्जितं पापं क्षणेन विनश्यति। द्विजमुखेन पूजां कृत्वा तस्य पुनर्जन्म नास्ति। सम्यग् स्नात्वा पाद्यादिभिः पूजां कृत्वा, सर्वपापविनिर्मुक्तः सः परमां गतिम् आप्नोति। अमावास्यायां त्रिनेत्रं भक्त्या पूजयेत्; ब्राह्मणमुखेन पूजां कृत्वा परमां स्थितिं लभते। तस्मिन् दिने जनार्दनं सम्यक् पूजयेत्; विष्णवे दत्तं तद्दिनं अनन्तं फलम् आपादयति। ब्राह्मणान् पूजयित्वा तृप्तिं कर्तव्या तस्मिन् दिने; ब्राह्मणाभावे प्रतिमादिषु अपि पूजा विधीयते। द्विजेषु देवतां विशेषेण पूजयेत्। ब्रह्मतेजः इच्छन् ब्राह्मणं पूजयेत्; ब्रह्मैव इच्छन् ब्रह्मणं पूजयेत्; कर्मसिद्धिं इच्छन् विनायकं पूजयेत्; संसारमुक्तिं इच्छन् हरिं पूजयेत्; विरूपाक्षं देवेशं प्रयत्नेन पूजयेत्। भोगार्थिनः भूतेशं केशवं च पूजयन्ति। तिलदानेन इच्छितं सन्ततिं प्राप्नोति; दीपदानेन उत्तमं दृष्टिं लभते। गृहदानेन उत्तमान् वासस्थानानि प्राप्नोति; रूप्यदानेन परमं सौन्दर्यं लभते। वृषदानेन महद् ऐश्वर्यं प्राप्नोति; गोदानेन वृद्ध्नस्य लोकं गच्छति। धान्यदानेन स्थिरं सुखं लभते; विद्यादानेन ब्रह्मसायुज्यं प्राप्नोति। वेदविदां विशिष्टानां दानेन मृत्योपरान्तं स्वर्गसुखं भुञ्जते। एवं दानस्य, पूजनस्य च महिमा श्रुतः, येन जीवः सर्वपापात् विमुक्तः, परमां गतिं लभते।