कूर्मपुराणम्

स तु पुरुषः, स्रष्टा सर्वस्य, शतरूपायाः साक्षात्पुत्रद्वयं प्राप। तयोः, मनुः स्वकन्यां प्रसूतिं दक्षाय दत्तवान्। यज्ञः च दक्षिणा च, येन जगत् पोषितम्, तयोः सृष्टिः अभवत्। तौ स्वायम्भुवे युगे देवैः यामा इति अभिहितौ। स तु दक्षः कन्याः अपि ससर्ज; तासां नामानि शृणु। बुद्धिः, लज्जा, वपुः, शान्तिः, सिद्धिः, कीर्तिः, त्रयोदशी च—एता वृद्धाः। ताभ्यः चान्याः कन्याः, एकादश सुश्रोण्यः, उत्पन्नाः। संततिः, अनसूया, ऊर्जा, स्वाहा, स्वधा च—एता अपि तत्र। पुलस्त्यः, पुलहः, क्रतुः धर्मविदां श्रेष्ठः, एतानि कन्याः, ख्यात्यादीनि, स्वीकृतवन्तः। धृत्याः पुत्रः नियमः, तुष्टेः च सन्तोषः उत्पन्नः। क्रियायाः दण्डः अपि समयः च पुत्रौ जातौ। लज्जायाः विनयः, वपुषः व्यवासायकः, कीर्तेः यशः—एते धर्मस्य पुत्राः सन्ति। एवं धर्मस्य सृष्टिः, या सुखदायिनी, निरूपिता। निकृत्याः अनृताच्च भयः नरकश्च जातौ। भयान्माया, मृत्युः च भूतहरः उत्पन्नः। मृत्युः रोगः, जराः, शोकः, तृष्णा, क्रोधः च उत्पादिताः। एतेषां न पत्नी न पुत्रः; सर्वे ब्रह्मचारिणः एव। एवं संक्षेपेण, मुनिश्रेष्ठ, मया सृष्टिः वर्णिता। ततः, विष्णवे, वरदाय नमस्कृत्वा, ते संशयेन पूर्णाः तम् अपृच्छन्। "अस्माकं संशयं त्वं सम्यक् व्याख्यातुमर्हसि। कथं पृथिवी ब्रह्मणः पुत्री अभवत्, यस्य जन्म अप्रकटम्? स च प्रजापतिः, अण्डसम्भूतः—एतत् अस्मभ्यं विस्तरेण कथय। ब्रह्मणः पुत्रत्वं तस्य च पद्मसम्भवत्वं—एतदपि।" सर्वं तदा एकमिव सागरम् आसीत्; न देवाः न ऋषयः आसन्। शेषनागं शय्यां कृत्वा, परमात्मा स्वपिति स्म। सहस्रबाहुः, सर्वज्ञः, योगिश्रेष्ठैः चिन्तितः। महातेजाः, योगमूर्तिः, योगिनां हृदये स्थितः। तस्य नाभेः पद्मं समुत्पन्नम्, शुद्धं, त्रिलोकसारम्। दिव्यम्, सुरभि, शिवम्, केसर-धूत-शोभितम्। तत्र भगवाँस्स्वयं हिरण्यगर्भः उपजगाम। स मायया मोहितः मधुरवचनं जगाद। "कस्त्वं, एकाकी अत्र स्थितः? ब्रूहि, नरश्रेष्ठ।" तदा ब्रह्मा, मेघनादस्वरेण, तस्मै देवाय प्रोवाच—"मां परमपुरुषं, महायोगेश्वरं विद्धि।" पृथिवी, महापर्वतद्वीपसमेता, सप्तभिः सागरैः परिवृता। एवं ज्ञात्वापि, "त्वं कः?"—इति सृष्टिकर्ता पप्रच्छ। स तु कमलनयनाय, स्मितपूर्वं, मृदुवचः प्रत्युवाच। "मयि एव विश्वं तिष्ठति; अहं ब्रह्मा, सर्वमुखः।