कूर्मपुराणम्

यः अथर्वशिरसः पाठं कुर्यात्, विशेषतः रुद्राध्यायस्य पाठं, तथा यः मन्त्राणां ब्राह्मणानां च ज्ञाता वा धर्मग्रन्थानां पाठकः, तस्य महत्त्वं श्राद्धादिकेषु विधिषु प्रतिपाद्यते। यः ब्राह्मणानां दानेन कुलपरम्परया समर्पितः, शुद्धयोनि, सहस्रगुणं दानं ददाति, स धर्ममार्गे प्रतिष्ठितः। यः आचार्यदेवताग्निपूजायाम् भक्तः, ज्ञानलाभे च प्रवृत्तः, स विशेषतः पूजनीयः। यः महादेवस्य पूजायाम् संलग्नः, विष्णुभक्तः, भोजनश्रेणीं शुद्धयति, स उत्तमः। यः यज्ञानुष्ठानं दाननिष्ठं च आचरति, त एव भोजनश्रेणीं शुद्धयन्ति। ब्राह्मणाः ये सावित्र्याः पाठे समर्पिताः, त एव भोजनश्रेणीं शुद्धयन्ति। ये अग्निचित्य स्नानं कृत्वा तिष्ठन्ति, त एव भोजनश्रेणीं शुद्धयन्ति। आत्मज्ञः मुनिः संयतः, स भोजनश्रेणीं शुद्धयति। श्रद्धालुः ब्राह्मणः पितृकार्ये समर्पितः, स भोजनश्रेणीं शुद्धयति। अथर्ववेदानुगामी ब्राह्मणः मोक्षे इच्छुः, स भोजनश्रेणीं शुद्धयति। अनासक्तः ब्राह्मणः भोजनश्रेणीं शुद्धयति। यदि एते न लभ्यन्ते, तदा नैष्ठिकं संयतं वा उपकुर्वाणं भोजयेत्। यदि कश्चित् न लभ्यते, गृहस्थं यत्नशीलं अपि भोजयेत्। वेदज्ञः दानस्य सहस्रगुणं फलम् अतिक्रान्ति। अन्ये द्विजातयः हविष्यान्नं भोजयन्तु, यदि पूर्वोक्ताः न लभ्यन्ते। एषा विकल्पविधिः सततं साधुभिः आचर्यते। कन्यापुत्रं वागधीशं बान्धवं ऋत्विकं यजमानं च भोजयेत्। दक्षिणाहविर्दानं पिशाचत्वं याति, तस्य परलोकफलं न अस्ति। शत्रोः कृतं हविः मृत्युः अनन्तरं निष्फलम् भवति। तस्मात् तस्मै न हविः दातव्यम्, यतः हविः भस्मनि न प्रविष्टम्। यः ऋचः न पठति, तस्मै हविः दत्त्वा फलं न प्राप्यते। मृत्युः अनन्तरं तावतीः तीक्ष्णाः कृशाः पिण्डाः खादति, यावत् तादृशं कर्म। यत्र तादृशः भोजनं करोति, तत् पिशाचत्वं याति। तादृशः दुष्टः ब्राह्मणः श्राद्धादिके न योग्यः। यः हिंसायां वा बन्धने जीवति, एते षट् ब्राह्मणबन्धवः। वेदविक्रयिणः श्राद्धादिके निन्द्याः। अयोग्यस्य यजमानस्य यज्यः पतितः। वेदान् अयोग्ये शिक्षयन्ति, त एव पतिताः। कापालिकाः, पाशुपताः, पाषण्डाः, तादृशाः च, तेषां श्राद्धं न फलदं भवति। ब्राह्मणाः मिथ्या आश्रमवर्णनं कुर्वन्ति, ते भोजनश्रेणीं दूषयन्ति। यः विधवायाः, चौरस्य, निर्बलस्य, नास्तिकस्य च सन्तानं जनयति; गृहदाहकः, खन्नादः, सोमविक्रयिणः द्विजः; पुनर्विवाहजः, व्याज्यः, ज्योतिषः; दोषयुक्ताङ्गः, अतीरङ्गः, बीजविसर्गी; मित्रघ्नः, निन्दकः, स्त्रीपतिः; कुलभ्रष्टः, शुद्धिहीनः, यः यवमूलं स्पृष्टवान्; समुद्रयायिन्, हन्ता, संधिभङ्गी; द्विजनिन्दायाम् प्रवृत्ताः—एते सर्वे श्राद्धादिषु बहिष्कृत्याः।