कूर्मपुराणम्

मूलनक्षत्रे कृष्यर्थं सिद्धिः समुद्रयात्रायाः च लभ्यते। श्रविष्ठायां सर्वाभिलषितं फलम्, वारुण्यां महद्बलम् उपजायते। याम्यायां श्राद्धं विधिना यः समर्पयति, तेन आयुः लभ्यते। कौजे सर्वविजयः, बुधे सर्वकामाः सिध्यन्ति। शम-ईश्वरयोः दीर्घायुः प्राप्यते, प्रतिपदि पुत्राः शुभाः लभ्यन्ते। चतुर्थ्यां लघुजन्तवः, पञ्चम्यां श्रेष्ठपुत्राः सिध्यन्ति। अष्टम्यां यः श्राद्धं करोति, सः व्यापारसिद्धिं नित्यं प्राप्नोति। एकादश्यां रजतं तथा ब्रह्मतेजस्विनः पुत्रान् लभते। पञ्चदश्यां श्राद्धं कुर्वाणः सर्वान् कामान् अवाप्नोति। ये शस्त्रहताः, तेषां तत्रैव श्राद्धं कर्तव्यम्। अतः भो द्विजश्रेष्ठाः, भोगमोक्षार्थं श्राद्धं विधिना आचरितव्यम्। पुत्रजन्मादिषु शुभकाले यत् श्राद्धं क्रियते, तत् पर्वणं संज्ञायते। एकस्य पितुः यत् श्राद्धं, तत् एकोदिष्टम्; श्रेयसे यत् क्रियते, तत् पर्वणं इति विज्ञेयम्। यात्रायाः समये षष्ठ्यां श्राद्धं विधानतः कर्तव्यम्, विशेषेण सावधानतया। अष्टम्यां देवतानां श्राद्धं यः करोति, सः भयात् विमुक्तः भवति। केषुचित् देशेषु तु तस्य पुण्यस्य न अन्तः अस्ति। पितरः श्लोकम् गायन्ति, मनीषिणः तम् उद्घोषयन्ति। यद्यपि एकः अपि तत्र समुपविष्टः गया गच्छति, तेन पितरः मोच्यन्ते, सः च परमां गतिं प्राप्नोति। विशेषतः वाराणस्यां, यत्र भगवान् हरः स्वयम् वसति, कुरुक्षेत्रे, कुब्जाम्र, भृगुतुङ्गे, महातीर्थे, सरस्वत्यां, विशेषतः पुष्करे, वेत्रवत्याः, विपाशायाः तटे, विशेषतः गोदावरीतीरे च पितरः नित्यं तृप्ताः भवन्ति। गोधूमतिलमाषदानं मासमेकं तृप्तिदायकम्। श्राद्धकाले विदार्यः, भरण्डमूलं च दातव्यम्। शृङ्गाटकं कशेरुकं च यत्नेन श्राद्धे दातव्यम्। मेषमांसदानेन चतुर्मासं, पक्षिमांसदानेन पञ्चमासं तृप्तिः। अजमांसदानेन अष्टमासं, रौरवमांसदानेन नवमासं तृप्तिः। शशककूर्ममांसदानेन एकादशमासपर्यन्तं तृप्तिः स्यात्। वार्ध्रोणमांसदानेन द्वादशवर्षाणि तृप्तिः भवति। मुनिभोजनं सर्वथा अनन्तफलप्रदं स्मृतम्। यत् किंचित् श्राद्धे श्रद्धया दीयते, तत् अक्षयम् उक्तम्। कुम्भलुंकाशाकं तृणं सुरसं च श्राद्धे परिहर्तव्यम्। राजमाषं महिषदुग्धं च त्याज्यम्। एतानि सर्वाणि श्राद्धकाले सावधानतया परिहर्तव्यानि, हे द्विजोत्तम। मृदुचित्तः शुचिः सन् पिण्डोदनैः श्राद्धं सम्यक् आचरितव्यम्। देवपित्रोः दाने अतिथिः तीर्थरूपेण पूज्यते। ये व्रतानि पालयन्ति, नियमस्थाः, युक्तकाले आगच्छन्ति, सः च यो बहून् ऋग्वेदश्लोकान् जानाति, त्रिसौपर्णं त्रिमधुरं वा वेद, सः अर्हः इति।