कूर्मपुराणम्

शृणुत धर्म्यम् आख्यानम् पितृश्राद्धविषये, यथोक्तं कूर्मपुराणे। चतुर्दश्यां वर्जयित्वा, प्रतिदिनं श्राद्धकर्मणः प्रशंसनीयत्वम् अस्ति। तत्र त्रयः अन्वष्टकादिनः शुभाः, तथा माघमासस्य पञ्चदशी अपि पुण्यदा। पिण्डदानस्य कालः प्रतिदिनं निश्चितः स्मृतः। यः स्वबन्धूनां निधनकाले श्राद्धं न करोति, स नरकदुःखभाग् भवति। उत्तरायणदक्षिणायनसंक्रान्तिषु, विषुवेषु, चन्द्रसूर्यग्रहणेषु च, श्राद्धकर्मणः पुण्यस्य पारमस्ति न। सर्वासु नक्षत्रेषु, विशेषतः काम्यकर्मणि, श्राद्धं कर्तव्यम् इति विद्वांसः वदन्ति। रोहिण्यां श्राद्धकर्मणि पुत्रलाभः सिध्यति; सौम्ये ब्रह्मतेजसः प्राप्तिः। पुनर्वसौ भूमिलाभः, पुष्ये समृद्धिः। अर्यम्णि धनलाभः, फाल्गुन्यां पापक्षयः। स्वातौ व्यापारसिद्धिः, विशाखायां सुवर्णलाभः। मूले कृष्युत्पत्तिः, समुद्रयात्रायां सफलता। श्रविष्ठायां सर्वकामसिद्धिः, वारुण्यां महाबललाभः। याम्यायां दीर्घायुष्यम्, कौजे सर्वविजयः, बुधे सर्वकामप्राप्तिः। शम-ईश्वरयोः दीर्घायुः, प्रतिपदि शुभपुत्रलाभः। चतुर्थ्यां लघुजन्तुलाभः, पञ्चम्यां उत्तमपुत्रलाभः। अष्टम्यां व्यापारसिद्धिः, एकादश्यां रजतलाभः ब्रह्मतेजस्विनः पुत्राश्च। पञ्चदश्यां सर्वकामसिद्धिः। शस्त्रहतानां तत्रैव श्राद्धं कार्यम् इति निश्चितम्। एवं भोगमोक्षयोः सिद्धये द्विजातिभिः श्राद्धं कर्तव्यम्। पुत्रजन्मादिकाले यत् श्राद्धं तद्दिनं पर्वणं नाम। एकस्मै पित्रे यत् श्राद्धं तदेकोदिष्टम्, समृद्ध्यर्थं यत् तद् पर्वणम् इति। यात्राकाले षष्ठ्यां श्राद्धं कर्तव्यम्, सम्यग् आचरेत्। अष्टम्यां देवतानां श्राद्धं कृत्वा, भयात् विमुक्तिः। केषुचित् देशेषु तु अक्षयम् एव पुण्यलाभः। पितरः स्वयम् एकं श्लोकं गायन्ति, विप्राश्च तं प्रचारयन्ति। यदि तत्रोपविष्टेषु कश्चिद् गयां गच्छति, तेन पितरः मुक्तिम् प्राप्नुवन्ति, स च परमां गतिम् आप्नोति। विशेषतः वाराणस्यां यत्र हरः स्वयम् वसति, कुरुक्षेत्रे, कुब्जाम्रे, भृगुतुङ्गे, महातीर्थे, सरस्वत्यां, पुष्करे, वेत्रवत्याः, विपाशायाः तटे, विशेषतः गोदावरीतीरे, सर्वत्र नद्यः तटेषु पितरः नित्यं तृप्यन्ति। यः गोधूमयवमाषान् पितृभ्यः ददाति, स मासपर्यन्तं तृप्तिम् लभते। श्राद्धकाले विदार्याः भरण्डमूलं च दातव्यम्। श्रङ्गाटकं कशेरुकं च सम्यक् दद्यात्। मेषमांसदानेन चतुर्मास्यं तृप्तिः, पक्षिमांसदानेन पञ्चमास्यं, अजमांसदानेन अष्टमास्यं, रौरवमांसदानेन नवमास्यं, शशककूर्ममांसदानेन एकादशमास्यं तृप्तिः भवति। एवं पितृश्राद्धस्य विविधकालविशेषफलानि, प्रदेशविशेषस्य महात्म्यं, दानस्य च माहात्म्यं धर्मशास्त्रेषु प्रतिपादितम्।