कूर्मपुराणम्

महात्मा पुरुषः सन् अहं तव पूज्यस्य कपर्दिनः सम्यक् नमः करोमि। रुद्राय, सूर्याय च नमः; त्वाम् आश्रितवान् अस्मि। पुनः पुनः रुद्राय नमः, त्वाम् आश्रयामि। अम्बिकायाः प्रभवे, उमायाः प्रभवे नमः नमः। रक्तवर्णाय, भर्गाय, सहस्राक्षाय नमः। वज्रधराय त्र्यम्बकाय नमः नमः। यः सुवर्णमयः, गृहान्तर्गतः, सर्वदेहिनां आत्मा अस्ति। सर्वस्य प्रभुः, उग्रः, पुरुषस्त्रीरूपधारी च। तस्मै उग्राय, सर्वभक्ताय, अहं सदा शरणं यामि। प्रातःकाले च मध्याह्ने च सूर्याय नमः कर्तव्यम्। ब्रह्मणा प्रकाशितं सूर्यहृदयम् उपदेशनीयम्। तद् ब्राह्मणानां हिताय पुण्याय च, ऋषिसंघैः आचरितम्। विधिवत् अग्निं प्रज्वालयित्वा जातवेदसे हविः दातव्यम्। विशेषतः अनुमतिं लब्ध्वा यथानियमं हविः दातव्यम्। एकाग्रचित्तः, संयत इन्द्रियः, अग्नौ हविः समर्पयेत्। अन्यथा सर्वं राक्षसम् भवति, निहितं फलम् न स्यात् इह वा परत्र। पुष्पादीनि तेषां दातव्यानि, वरिष्ठान् आदरात् नमेत्। ततः द्विजः यथाशक्ति वेदान् अधीत्य यत्नं कुर्यात्। विशेषतः वेदवेदाङ्गानि च पठेत्। पश्चात् द्विजः कुटुम्बस्यार्थं विविधानि कार्याणि साधयेत्। पुष्पाणि, अक्षताः, कुशः, तिलाः, शुद्ध गोमयम्—एतानि उपयोज्य। प्रतिदिनं गर्ते वा प्रवाहे वा स्नानं कुर्यात्। पञ्च गोमयगोलकान् गृहित्वा, शक्ये पुनः स्नानं कुर्यात्। अधः त्रिभिः, शरीरं पादौ च षड् गोमयेन लिप्येत्। एवं गोमयमात्रा, तेन अंगानि लिप्येत्। विधिवत् आचम्य, स्नानं च एकाग्रचित्तः कुर्यात्। मनः शुद्ध्वा, अव्यक्तं अक्षरं विष्णुं ध्यानं कुर्यात्। स्नानकाले बुद्धिमान् नारायणं स्मरेत्। मुखं शुद्ध्वा, पुनः आचम्य, यदीह मन्त्रज्ञः, तं मन्त्रं जपेत्। "त्वं यज्ञः, त्वं वषट्, त्वं आपः, त्वं ज्योतिः, त्वं सारः, त्वं अमृतम्" इति। अथवा विद्वान् सावित्रीं तथाऽघमर्षणं जपेत्। "आपः, वाचैः प्रवाहन्तु" इति। जलमध्ये निमज्ज्य अघमर्षणं त्रिः जपेत्। अथवा "ॐ" इति जपेत्, हरिं स्मरेत्। जलमध्ये त्रिः जपित्वा सर्वपापात् विमुक्तः भवति। तं जलं शिरसि स्थापयित्वा सर्वदोषात् विमुक्तः भवेत्। अघमर्षणं अपि सर्वपापदोषनाशकं ज्ञायते। स्नानानन्तरं देवं, तमसः हरं, सिक्त्वा पश्येत्। "हंसः शुद्धः" इति मन्त्रेण, विशेषतः सावित्रीमन्त्रेण। पश्चात् सावित्रीं जपेत्; एषा जपयज्ञः इति प्रसिद्धम्।