कूर्मपुराणम्

सदा प्रातःस्नानेन मुनयः सन्तुष्टाः भवन्ति, एषु विषये किञ्चिदपि संशयो नास्ति। अतः सर्वकार्याणि स्नानपूर्वकमेव कर्तव्यानि, अन्यथा न कर्तव्यानि। प्रातःस्नानस्य प्रभावात् सर्वपापानि नश्यन्ति, अस्यापि विषये किञ्चित् संशयः नास्ति। विशेषतः यज्ञपाठयोः सदा स्नानं कर्तव्यम्। यः स्वच्छवस्त्रेण शुद्धिं करोति, स कपिलिकविधिना शुद्धिं प्राप्नोति इत्याख्यातम्। ब्राह्मस्नानं चान्ये च स्नानप्रकाराः शक्त्यनुसारं कर्तव्याः इति विद्वांसः निर्दिशन्ति। तथैव वारुणं योगिकं च स्नानं षड्विधं परिगण्यते। आग्नेयं स्नानं नाम पादादारभ्य शिरःपर्यन्तं भस्मना शरीरशुद्धिः। सूर्यप्रकाशेण वर्षेण च यत् स्नानं तद्दैविकं स्नानं कथ्यते। योगिकं स्नानं तु विष्णोः ध्यानमेव। यत् स्नानं मनसः शुद्धिं करोति, तत्सदा कर्तव्यम्। सम्यक् भुक्त्वा दन्तकाष्ठं शुद्धयेत्। तद् दन्तकाष्ठं मध्येङ्गुल्याः स्थूलतया द्वादशाङ्गुलपरिमाणं भवेत्। अपामार्गः, बिल्वः, विशेषतस्तु करवीरः दन्तकाष्ठाय अनुशंस्यन्ते। तद्दिवसस्य दन्तकाष्ठं त्यक्त्वा नियमवित् तद् चर्वयेत्। सम्यक् प्रक्षालयित्वा भित्त्वा च तच्छुद्धे स्थाने समाहितचित्तः क्षिपेत्। सदा आचमनं मन्त्रैः कर्तव्यं, पुनः वाङ्निग्रहं समाचरेत्। आपः शुद्धाः, व्याहृतिभिः, सावित्र्या, शुभैश्च वारुणैर्मन्त्रैः सह। तान् मन्त्रान् जपित्वा सूर्याय समाहितचित्तः जलं दद्यात्। त्रिप्रकारेण प्राणायामं कृत्वा, सन्ध्यां ध्यायेत् इति शास्त्रवचनम्। सा दिव्यशक्तिः परमशक्तिरस्ति, या त्रिगुणोत्थिता। ब्राह्मणः सदा पूर्वाभिमुखः सन्ध्योपासनाṃ कुर्यात्। अन्यत् यत् किञ्चित् कुर्यात्, तस्य फलं न लभते। पूर्वे काले ये सम्यक् सन्ध्यां पूजयामासुः, ते परमं पदं प्राप्नुवन्। सन्ध्यायाः पूजां त्यक्त्वा, सः नानानरकान् गच्छति। एवं पूजयन् योगरूपिणीं परमेश्वरीं प्राप्नोति। विद्वान् पूर्वाभिमुखः स्थित्वा सावित्र्याः मन्त्रं समाहितचित्तः पठेत्। ऋग्यजुःसामवेदसम्भूतैः सूर्यसम्बन्धिभिः मन्त्रैः सः भूमौ शिरसा प्रणिपत्य नमः कुर्यात्। "नमस्ते तेजसे, नमः सूर्याय, ब्रह्मस्वरूपिणे।" "त्वं महात्मा, तस्मात् नमस्ते कपर्दिने।" "नमः रुद्राय, नमः सूर्याय, शरणं त्वाम् उपागतः।" "नमः नमः रुद्राय, शरणं त्वाम् उपागतः।" "नमस्ते अम्बिकानाथाय, नमः उमापते।" "नमः रक्ताय, नमः भर्गाय, नमः सहस्रलोचनाय।" "नमस्ते वज्रपाणे, त्र्यम्बकाय नमः।" "यो हिरण्मयः गृहान्तर्गतः सर्वदेहिनां आत्मा।" "स सर्वेश्वरः, उग्रः, पुरुषस्त्रीरूपधारी।" "तस्मै भीमाय, भक्तवत्सलाय, सदा शरणं प्रपद्ये।" प्रातःकाले च मध्याह्ने च सूर्याय सदा नमः कुर्यात्।