देवैरनुष्ठिता या दुर्निवार्या माया, तां केन नु परिक्राम्यते? तस्याः पारं गन्तुम् अत्यन्तदुष्करम्। तत्र द्विजश्रेष्ठः कश्चित् प्रसिद्धो नाम्ना इन्द्रद्युम्नः। स मह्यं स्वयं मम मुखात् दिव्यां संहिताम् उपलभ्य, मुनिश्रेष्ठान् नेतुम् आरब्धवान्। तान् ऋषीन् मम शक्त्याधिष्ठितान् विज्ञाय, स केवलं मयि एव शरणं प्रपेदे। स एव इन्द्रद्युम्नः इति ख्यातः; त्वं च स्वं पूर्वजन्म स्मरसि। यदा स मम ज्ञानं प्राप्नोति, तदा स कालान्ते मयि एव प्रविश्यति। वैवस्वतस्य अन्तराले गते, स स्वकृत्यसिद्ध्यर्थं मयि एव प्रविश्यति। कालधर्मानुसारं गतः, स मया सह श्वेतद्वीपे स्थित्वा भविष्यति। मम आज्ञया, हे मुनिश्रेष्ठ, त्वं पुनः ब्राह्मणकुले जातः। यत् परं ब्रह्माख्यं, तत् विज्ञानाज्ञानरूपयोः अन्तः निहितम् अस्ति। स तु व्रतैः, उपवासैः, नियमैः, सुवर्णेन, ब्राह्मणदानेन च महादेवं योगिनां हृदयस्थितं पूजयामास। महादेवः च स्वं दिव्यं रूपं, यद् विष्णोः उत्पन्नम्, प्राकाशयत्। स विविधैः स्तवैः स्तुत्वा, कृताञ्जलिः उवाच—“सत्यं वस्तुतः यथार्थं ब्रूहि।” तदा देवी स्मितपूर्वकं विष्णुं स्मृत्वा, तं प्रियं ब्राह्मणं प्रति वाक्यम् उक्तवती—“अहं सा परमा माया, या नारायणात्मिका। मयैव अहं परं ब्रह्म; स एव विष्णुः परः ईश्वरः। न हि ज्ञानात् कर्मयोगेन वा, मया तान् न प्राप्नुवन्ति। अनन्तं ज्ञानपूजया यः, स तदा मोक्षं प्राप्स्यति।” स देवीं प्रणम्य, कृताञ्जलिः पुनरुवाच—“हे देवि, एतत् नूनं ज्ञेयम्; त्वं ब्रूहि, हे परा देवी।” सा ऋषये उक्तवती—“नारायणः स्वयमेव तुभ्यं ज्ञानं दास्यति।” सा विष्णुं परात्परं स्मृत्वा, तत्रैव अन्तर्धानं गता। स हृषीकेशं नमस्कृत्य, शरणागतदुःखनाशनं पूजयामास। तदा महायोगी पीताम्बरधरः, विश्वं व्याप्य अवतरन् दृष्टः। स भूमौ प्रणिपत्य, गरुडध्वजं स्तुत्वा उवाच— “कृष्ण! विष्णो! हृषीकेश! जगतात्मन्, नमोऽस्तु ते। सृष्टिस्थितिलयकारिणे, अनन्तशक्तये नमः। पुरुषाय, विश्वरूपिणे नमः। अनादिमध्यान्तवर्जिताय, विज्ञानगम्याय नमः। भेदाभेदविनिर्मुक्ताय, आनन्दरूपिणे नमः। अनन्तरूपाय, निराकाराय, पुनः पुनः नमः। परेशाय, ब्रह्मणे, परमात्मने नमः। शिवाय, शुद्धाय, परमकर्त्रे नमः। त्वं सर्वस्य जनकः; त्वं माता, हे पुरुषोत्तम। त्वं सर्वाधारः, अव्यक्तः, अनन्तः, तमोऽतीतः। तव रूपं, यत् विष्णोः परं धाम, तत्र अहं शरणं गच्छामि।” ततः स भगवान्, सस्मितं द्वाभ्यां हस्ताभ्यां तम् स्पृष्टवान्। तस्य कृपया, स तत्त्वतः परं तत्त्वं अवबुध्यत।