कूर्मपुराणम्

एकदा धर्मनिष्ठः ब्राह्मणः कुपिलयाः पुराणे निर्दिष्टान् नियमान् श्रद्धया अनुसरन् जीवनं यायात्। सः स्वदीपं हस्तेन न स्पृश्येत्, जलमध्ये च दीर्घकालं न तिष्ठेत्। अग्निः हि मुखात् उत्पन्नः, अतः स्वमुखेन अग्निं न प्रावायेत्। ब्राह्मणः एकाकी सभां न गच्छेत्, न च जनसमूहं योजयेत्। वस्त्रेण आत्मनं न वाययेत्, देवालये च न निद्रायेत्। रोगग्रस्तैः, शूद्रैः, पतितैः च सह न तिष्ठेत्। अग्नि, गौः, ब्राह्मणः च — एषां मध्ये कदापि न गच्छेत्। योगिनः, सिद्धाः, तपस्विनः, व्रतधारिणः च — एतान् न निन्देत्। ब्राह्मणस्य वा गौः वा छायां कामेन न पद्येत्। अंगाराः, भस्म, केशाः च — एषु कदापि न उपविशेत्। द्विजः अनिष्टं भोजनं न भुञ्जीत्, अपात्रं च न पिबेत्। यदि कोऽपि अनवश्यकं भोजनं भुञ्जति, सः शूद्रयोनिं प्रतिपद्यते। जीवन् शूद्रः भवति, मृतः श्वानः जायते। यदि परभोजनं उदरेण मृत्युः प्राप्नोति, तस्य भोजनस्य योनिं प्राप्नोति। समूहात्, गणिकायाः, नपुंसकात् च भोजनं त्यजेत्। गायकात्, लौहकारात्, प्रसूतायाः स्त्रियाः च भोजनं न भुञ्जीत्। पुनर्विवाहितायाः, छत्रकारात्, शापितात् च भोजनं त्यजेत्। वैद्यस्य, वेश्यास्य, दण्डधरस्य च भोजनं न भुञ्जीत्। सोमविक्रेतात्, विशेषतः श्वानाय पाचकात् च भोजनं त्यजेत्। कृपणेन त्यक्तं, शेषभक्षिणा भुक्तं च भोजनं त्यजेत्। भयात्, रुदितात्, तिरस्कृतात्, श्रान्तात् च भोजनं त्यजेत्। दूषितपाकं, मृतशरीरात्, श्वशुरात् च भोजनं त्यजेत्। विशेषतः शिल्पिनः, शस्त्रविक्रेतः च भोजनं न भुञ्जीत्। गर्भक्षतस्य, शोकाकीर्णस्य च भोजनं त्यजेत्। आचार्यस्य अपि भोजनं, यद्ययुक्तं न स्यात्, न भुञ्जीत्। परभोजनं भुञ्जन् तस्य पापं भुङ्क्ते। एतानि शूद्राणां, यतिनां च भोजनाय योग्यानि। शूद्राणां योग्यं भोजनं, लघुमूल्येन विद्वान् दद्यात्। तैलपिष्टं तैलं च शूद्रात् द्विजः स्वीकरोति। पलाण्डुं, लशुनं, किण्वं, स्रावं च त्यजेत्। शुष्कं, विकृतं, चत्रुं, कुक्कुटं च त्यजेत्। द्विजः उदुम्बरं, लौकीं च भुञ्जन् पतति। अपक्वमांसं, देवेषु अर्पितं, हविष्यम् च त्यजेत्। निपः, कपित्थः, प्लक्षः च फलं त्यजेत्। रात्रौ तिलयुक्तं दधि त्यजेत्। कृत्यापाकदोषात्, स्वभावदोषात्, अशुद्धस्पर्शात् दूषितं भोजनं त्यजेत्। श्वना गन्धितं, पुनः पक्तं, चाण्डालदृष्टं च भोजनं त्यजेत्। अनर्पितं, पुरातनं, शेषं च भोजनं सदा त्यजेत्। मानवगन्धितं, कुष्ठिनः स्पृष्टं च भोजनं त्यजेत्। मलिनवस्त्रधारिणा, अन्येन स्पृष्टं च भोजनं त्यजेत्। मनुः उक्तवान् — मेषदुग्धं, नवजातदुग्धं च न पिबेत्। एवं धर्मनिष्ठः ब्राह्मणः शुद्धाचारं पालनं कुर्वन्, जीवनं यायात्, धर्ममार्गे स्थिरः भवति।