कूर्मपुराणम्

ये ज्ञाऩिनः किलैकमव्ययं तत्त्वमवगम्य परमां स्थितिमुपगताः। भक्त्या मां सम्यग्दृशन्ति, मद्भावं प्राप्ताः साक्षात् मदीया एव संज्ञायन्ते। सा च स्थितिः शाश्वतसुखरूपा, निःसङ्गा, सत्यमय्येव। स्वात्मनि प्रतिष्ठिताः शान्ताः, परमव्यक्ते परमेश्वरस्य स्थिताः सन्ति। मुनयः तु निर्वाणं ब्रह्मसंयोगं कैवल्यं चैकत्वेनैव वेदितुमर्हन्ति। स एव परमेश्वरः महादेवः; तं ज्ञात्वा हि मुच्यते जीवः। यदनादिकालप्रभृत्यप्रकाशमानमचलं सत्यमेव दृश्यते। तदेवाचलं तत्त्वं भगवान् साक्षात्पश्यन्ति। वेदार्थनिश्चयवन्तो मुनयस्तदेकमुपासते। स एव देवः शिवः प्रकाशते। योगमेकमात्मन्यनुवर्तयेत् सततम्। तेन योगेन स्वमात्मानं सवितृसदृशं तेजस्विनं परमेश्वररूपेण पश्यन्ति। ततः शमितमलं ज्ञानं सम्पद्यते, येन साक्षात् निर्वाणलाभो भवति। योगज्ञाननिष्ठायां महेश्वरः प्रसन्नो भवति। ये मदीयं योगमत्राचरन्ति, ते महेश्वराः सञ्ज्ञायन्ते। अस्ति तु अन्यो महान्योगः सर्वेषां योगानां श्रेष्ठतमः। स निरात्मयोग इति कथ्यते, येनात्मानं पश्यति। स महान्योगः मयैक्यरूपः साक्षात् परमेश्वर एव। सर्वेषां योगानां न षोडशांशमपि ब्रह्मयोगः प्राप्नोति। तेषां योगानां स योगः परमः स्मृतः। यत्नवन्तोऽपि योगिनः मां केवलं न पश्यन्ति। हे मुनिश्रेष्ठ, समाधिः, संयमः, नियमः, आसनं च—एतान्यष्टधा साधनानि पूर्वं ते संक्षेपेणोक्तानि। संयमाः संक्षेपेण प्रोक्ताः, येषां सेवनया मनःशुद्धिर्भवति। अहिंसा नाम दुःखानुत्पादनमेव, तामृषयः परमा विदुः। विधिनैव या हिंसा जायते, सा च अहिंसैव कथ्यते। सत्यमित्युपद्विजाः वदन्ति, यथार्थाचरणं यथार्थवचनं च। अधर्मत्यागेन धर्मस्य सेवनं अस्तेयमिति। ब्रह्मचर्यं सर्वत्र मैथुनत्यागः परिभाष्यते। अपरिग्रहः सावधानतया आचर्यः। नियमाः संक्षेपेणोक्ताः, योगसिद्धिदायिनः। कायिकं तपः तपस्युत्तमं व्रतीनां मतम्। अध्ययनं तु पुरुषस्य मनःशुद्धिकरं वर्ण्यते। वेदवित् क्रमशो भेदान् प्राहुः। अध्ययनं वाचिकं स्मृतम्; जपश्चास्य लक्षणम्। जपः सहस्रगुणो वाचिकात् श्रेयः। मानसजपः सर्वशब्दानां चिन्तनरूपः। संतोषः सुखरूपः मुनिभिः स्थिरचित्तता इति निर्दिष्टः। बाह्यशौचं पृथिव्यां जलस्य च योगेन; आन्तरं मनःशुद्धिः। अविचलिताभक्तिः शिवे भगवतोऽर्चनं स्मृतम्। एवं परमं तत्त्वं ज्ञात्वा, योगमार्गे स्थित्वा, भक्त्या च शिवं सम्यगुपास्य, मुच्यन्ते ज्ञानी जनाः।