कूर्मपुराणम्

ये यथार्थदर्शिनः सन्ति, ते मां एकमेव पुरुषं महान्तं इति वदन्ति। मम या परा शक्तिः सा विशुद्धा, निर्मला, निर्गुणा च स्वरूपतः मम एवास्ति। अहं तां प्रवक्ष्यामि; अतः, हे ब्रह्मविदः, एकचित्तेन शृणुत। अहमेवैतद् प्रवर्तयामि; मुनयः तदेतत् कारणं विदुः। ये योगिनः मयि युक्ताः सन्ति, ते अक्षयम् आप्नुवन्ति। त एव मया सह परमां विशुद्धिं मोक्षं च प्राप्नुवन्ति। मम प्रसादात्, हे योगेश्वराः, एषा वेदवाणी उपदिष्टा। एष ज्ञानविज्ञानरूपा वाणी सांख्ययोगयोः प्रतिष्ठिता मया उक्ता। एतेभ्यः सर्वमिदं समुत्पन्नम्; अतः ब्रह्मणा विश्वं व्याप्यते। लोके सर्वत्र तदस्ति, सर्वं व्याप्नोति, यथा श्रुतम्। स एव नित्यः आधारः, सर्वदा आनन्दमयः, अव्यक्तः, अद्वितीयः च। न तत्र भेदः, न रूपं, सर्वाश्रयः सोऽमृतं परम्। निर्गुणः, परमव्यापी, एषा विद्या पण्डितैः ज्ञायते। अहमेव तद्—सर्वव्यापी, शान्तः, विज्ञानस्वरूपः, परमेश्वरः। मयि सर्वाणि भूतानि प्रतिष्ठितानि; यः एतद् वेत्ति, स एव वेदवित्। एतयोः द्वयोः अनादिः कालः परमो योगकर्ता इति कथ्यते। स एव स्वभावः; अन्यः तस्मात् भिन्नः। मम रूपं तद्विदुः। या प्रकृतिः सर्वदेहिनां मोहिनीति कथ्यते। अहंकारविनिर्मुक्तत्वात् सा पञ्चविंशतितत्त्वं इति निर्दिश्यते। विवेकशक्तिः ज्ञाता; तस्मात् अहंकारः जायते। तं जीवमन्तःपुरुषं तत्त्वदर्शिनः प्राहुः। स विज्ञानात्मकः; तस्य मनः करणं भवति। प्रकृतिसंयोगात् विवेकाभावः कालात् उत्पन्नः। सर्वे कालाधीनाः; कालः कस्यापि वशे न भवति। ईश्वरः प्राणः सर्वज्ञः परमपुरुषः इति कथ्यते। मनसः अहंकारः, अहंकारात् महत्त्वं, ततोऽपि पुरुषः। पुरुषात् प्रभवति प्रभुः प्राणः; तस्मात् एष सर्वं जगत्। मत्तोऽन्यत् किञ्चिदस्ति न; मां ज्ञात्वा मोक्षः सिध्यति। मत्तः अन्यन्नास्ति—अव्यक्तं, आकाशरूपं, महेश्वरः। ईश्वरः मायापतिः, मायामयः, स कालसंयुक्तः। अनन्तात्मा वेदवाक्येनैतत् नियच्छति। यस्य भगवतः भगवतो महिम्ना इदं विश्वं सञ्चलति—स एव ज्ञेयो भक्त्या परया नरैः। मां सर्वसाक्षिणं न लोकः जानाति, न ऋषयः। स एव आत्मा, स्रष्टा, नियन्ता, कालः, अग्निः, सर्वदिक्प्रवर्तकः। ब्रह्मा, मनवः, इन्द्रः, अन्ये च महाबलाः—ते सर्वे तं उपासते। ब्राह्मणाः विविधैः वेदयज्ञैः अग्निं पूजयन्ति। योगिनः प्रजापतिं, परमेश्वरं, ध्यानयन्ति। स सर्वदेवताशरीरः, सर्वात्मा, सर्वेषु स्थितः। ये मां भक्त्या यजन्ति, तेषां समीपे अहम् सदा तिष्ठामि। एवं, भगवतः स्वरूपं, तस्य महिमानं, तत्त्वदर्शिनाम् अनुभूतिं च, एकेनैव प्रवाहेण श्रुत्वा, श्रद्धया च सम्यगवगच्छेयुः।