कूर्मपुराणम्

यथा रक्तवस्त्रादिना आच्छादितः परमपुरुषः दृश्यते, तथैव स एवमस्ति। स मोक्षकामिभिः पूजनीयः, चिन्तनीयः, श्रोतव्यश्च। योगिनां तु तस्मिन्नेव काले सः निरुपाधिकः प्रत्यक्षतया अनुभवः सिध्यति। तदा सर्वेषु भूतेषु आत्मा ब्रह्मैव भवति। परमात्मना युक्तः सः शुद्धः केवलः च भवति। तदा अमृतत्वं प्राप्त्वा स विद्वान् शान्तिम् उपैति। तस्मात् एव तस्मिन्काले ब्रह्म व्याप्यते। तदा समग्रं जगत् मायामात्रं ज्ञात्वा सः तृप्तः भवति। तदा केवलं ब्रह्मविद्या एव उदेति; सः शुभः भवति। एवं सः निष्कलात्मना अविनाशिना एकत्वं प्राप्नोति। जगत् अज्ञानावरणेन आच्छन्नम्; तस्मात् ज्ञानं भ्रमितम्। अन्यत् सर्वम् अज्ञानमेव; केवलं ज्ञानम् एव सत्यम् इति मम मतम्। वेदान्तसारः हि योगः, एकाग्रचित्तस्य अवस्थैव सः। योगविद्यया युक्तस्य किञ्चिदपि अप्राप्यम् नास्ति। यः सांख्यं योगं च एकत्वेन पश्यति, स एव तत्त्ववित्। अन्ये तत्र तत्र निमज्जन्ति, आत्मा तु न निमज्जति—शास्त्रं तथा वदति। ज्ञानयोगनिष्ठः तु अन्ते देहस्य तत् एव प्राप्नोति। सर्वगतः आत्मा सर्वतोमुखः सर्वेषु वेदेषु प्रतिपाद्यते। अहं अन्तर्याम्यहम् नित्यः सर्वत्र हस्तपादवान्। अचक्षुः सन् पश्यामि, अकरणः सन् शृणोमि। ये तत्त्वदर्शिनः सन्ति, ते मां एकं पुरुषं महान्तम् आहुः। सः परमशक्तिः मम—शुद्धस्स्वच्छनिर्गुणस्वरूपः। अहं तत् उद्घोषयामि; ब्रह्मविदः, एकचित्तेन शृणुत। एवं अहमेव एतत् संप्रवर्तयामि; मुनयः तद् कारणं जानन्ति। ये योगिनः मयि एकत्वं प्राप्तवन्तः, ते अक्षरं प्राप्नुवन्ति। ते मया सह परमशुद्धिं मोक्षं च आप्नुवन्ति। मम प्रसादात्, योगेश्वराः, एष वेदवचनः। एष ज्ञानं सांख्ययोगयोः आधारभूतं मया उक्तम्। एभ्यः एव सर्वं जगदुत्पन्नम्; अतः ब्रह्मणा विश्वं व्याप्यते। लोके सः सर्वत्र व्याप्यते, शास्त्रेषु श्रुतम्। नित्यं मूलं, आनन्दरूपम्, अव्यक्तम्, अद्वैतम्। निरवच्छिन्नम्, निर्गुणम्, सर्वाधारम्, परं अमृतम्। निर्गुणं परमं व्योम—एषा विद्या मुनिभिः ज्ञायते। अहं एव सर्वव्यापी, शान्तः, ज्ञानस्वरूपः, परमेश्वरः। सर्वभूतानि मयि तिष्ठन्ति; यः एतत् वेत्ति, सः एव वेदवित्। एतयोः द्वयोः अनादिः कालः परः संयोगकर्ता इति कथ्यते। तद् एव स्वभावः; अन्यत् तदन्यः। मम रूपं तद् एव तैः ज्ञायते। या प्रकृतिः सर्वदेहिनां मोहिनी इति कथ्यते। अहङ्काराभावात् सा पञ्चविंशतितत्त्वमिति कथ्यते। विवेकशक्तिः ज्ञाता; तस्मात् एव अहङ्कारः जायते। एवं शास्त्रवचनानुसारं परमपुरुषस्य स्वरूपं, तस्य ज्ञानस्य योगस्य च माहात्म्यं, ब्रह्मणः सर्वव्यापकत्वं, आत्मनः ऐक्यं, प्रकृतेः स्वरूपं च एकस्मिन् प्रवाहे, श्रद्धया, श्रद्धालूनां हृदये प्रकाशितम्।