कूर्मपुराणम्

शृणुत, धर्मज्ञाः, पुण्यकथामिमाम्। श्रीवासुदेवः साक्षाद्वेदस्य वेत्ता च वेद्यं च, स नित्यः पूज्यश्च। स एव परमं ब्रह्म, परं ज्योतिः, परमानन्दः च। वेदनिष्ठः मुनिः स वेदं वेद, यो वेदेन ज्ञेयोऽस्ति। स एव वेदः, स एव वेद्यः; तमेव आश्रित्य मुक्तिर्लभ्यते। महर्षिः पराशरात्मजः अपि वेदवेद्याद्व्यतिरिक्तं सर्वं जानाति। अथ, कलियुगे महादेवस्यावतारान् शृणुत। वैवस्वतमन्वन्तरे ब्राह्मणानां हिताय तस्य नाम प्रसिद्धम्। तस्य शिष्या जटाधराः, अगम्यतेजसाऽलंकृताः, चतुर्विधाः बभूवुः, ते वेदपारगाः महात्मानः। सप्तमे काले योगिनां स्वामी लोकाक्षिरथः, जैगीषव्यश्च। दशमे भृगुः, तस्मादुग्रः परमः स्मृतः। चतुर्दशे गौतमः वेदाध्यक्षः, ततः परं च। क्रमशः जटामाली, अट्टहासः, दारुकः, लाङ्गली च। सहिष्णुः, सोमशर्मा, अन्ते नकुलीश्वरः प्रभुः। पुण्ये कायावतारे देवेशः नकुलीश्वररूपेण प्रतिष्ठितः। तेषां शिष्याः अन्येऽपि प्रसिद्धाः मुनयः अभवन्। तान् योगविद्यायाम् उत्तमान् योगिनः क्रमशः वक्ष्यामि—विकेशः, विशोकः, विशापः, शापनाशनः; सनः, सनातनः, मुकरः, सनन्दनः; सुधामा, विरजा, शङ्खपात्रजः; कपिलः, आसुरी, वोढुः, पञ्चशिखमुनिः; बलबन्धुः, निरामित्रः, केतुशृङ्गः, तपोधनः; सर्वज्ञः, समबुद्धिः, साध्यः, सत्यः; अत्रिः, उग्रः, श्रवणः, श्रविष्टकः; कश्यपः, उशनाः, च्यवनः, बृहस्पतिः; वचश्रवाः, सुपिकः, श्यावश्वः, सपथीश्वरः; सुमन्तुः, वार्चरी, कबन्धः, कुशिकन्धरः; भल्लपिः, मधुपिङ्गः, श्वेतकेतुः, तपोनिधिः; शालिहोत्रः, अग्निवेश्यः, युवनाश्वः, शरद्वसुश्च; उलूकः, विद्युतः, शद्वलः, अश्वलायनः; कुशिकः, गर्गः, मित्रकः, ऋष्यः। एते सर्वे शुद्धाः, ब्रह्मनिष्ठाः, ज्ञानयोगपरायणाः। योगेश्वराज्ञया, वेदप्रतिष्ठार्थं, ते प्रवृत्ताः। यः एतान् पूजयति, तर्पयति च, स ब्रह्मविद्याम् आप्नोति। भविष्यति सावर्णिः, दक्षसावर्णिश्च; चतुर्दशमं मनुं भौत्यं प्राहुः, ये चान्ये भविष्यन्ति, ते क्रमशः समुत्पत्स्यन्ति। एवं भूतकथाभिः, भविष्यद्भिः, वर्तमानैश्च समृद्धः, स सर्वपापविनिर्मुक्तः ब्रह्मणा सह मोदते। नमनं कृत्वा भक्त्या नारायणं परमपुरुषं, आदिपुरुषं, कूर्मरूपिणं विष्णुं च, स पूज्यः सदा।