कूर्मपुराणम्

तदा स महातेजाः सह मनसः सुतैः देवैः प्रादुरभवत्। विकुण्ठायां च सः विकुण्ठदेवैः सह जातः। विष्णुः वामनरूपेण कश्यपात् अदित्यां समुत्पन्नः। त्रैलोक्यं शूलैः शुद्धं पुरन्दराय समर्पितम्। सप्त ब्राह्मणाः अपि तत्र आसन्, येन जनाः रक्षिताः। तस्मात् सः विष्णु इति अभिधीयते, यतः सः सर्वेषु वस्तुषु विशति। भगवान् नारायणः वेदेषु आत्मा सर्वभूतानां इति घोषितः। सः चतुर्भिः स्वरूपैः गुणवान् निर्गुणश्च सर्वत्र व्याप्य स्थितः। यः वासुदेवः इति कथ्यते, सः गुणातीतः, शुद्धः। अन्ते परमवैष्णवरूपः सर्वं विनाशयति। सः विष्णुः शाश्वती प्रकृतिः, विश्वं धारयति। राजसः तत्वं अनिरुद्धः, प्रद्युम्नः च सृष्टिकर्तारौ। सः ब्रह्मा नारायणाख्यः, भूतानां सृष्टिं करोति। तया (प्रकृत्या) सः देवासुरमानुषं लोकं मोहयति। वासुदेवः अनन्तात्मा, एकः, निर्गुणः हरिः। एतद्वासुदेवं नित्यं स्वरूपं विदित्वा मुक्तिः प्राप्यते। सः वासुदेवः अक्षरः हरिः प्रद्युम्नः अभवत्। पूर्वे सः हरिः स्वेच्छया अपान्तरतमा अभवत्। एषः भगवान् नारायणः व्यासः, वेदवित् पुण्यः। एषा सत्यम्, पुनः सत्यम्; एवं ज्ञात्वा मोहो न भवति। प्रथमद्वापरे व्यासः मनुः स्वायम्भुवः इति कथ्यते। द्वितीयद्वापरे वेदव्यासः प्रजापतिः। पञ्चमे सविताः व्यासः, षष्ठे मृत्युः अभिधीयते। नवमे सारस्वतः व्यासः, दशमे त्रिधामा स्मृतः। त्रयोदशे धर्मः, चतुर्दशे तारक्षुः। सप्तदशे कृतञ्जयः, अष्टादशे ऋतञ्जयः। एकविंशे राजश्रवा, ततो शुष्मायणः। पञ्चविंशे शक्तिः, षड्विंशे पराशरः। पराशरपुत्रः व्यासः कृष्णद्वैपायनः अभवत्। महायोगी पराशरपुत्रः कृष्णद्वैपायनः हरिः। तस्य कृपया भगवान् व्यासं वेदानां संहिताकारं अकुरुत्। स महर्षिः पैलं चतुर्थं नियुक्तवान्, मां पञ्चमं। यजुर्वेदस्य आचार्यं वैशम्पायनं कृतवान्। इतिहासपुराणपाठनाय माम् नियुक्तवान्। यस्मिन् चतुर्विधं यज्ञपुरोहितं उत्पन्नम्, तेन यज्ञः कृतः। स उगातृपुरोहितं सामस्तोत्रैः स्थापयामास, ब्रह्मणः पदं अथर्वस्तोत्रैः च। यजुःमन्त्राणि यजुर्वेदाय, सामस्तोत्राणि सामवेदाय दत्तवान्। यजुर्वेदं शतधा विभक्तवान्। अथर्ववेदं नवधा अपि विभक्तवान्। एवं एकः चतुर्विधः वेदः प्राचीनकालात् अस्ति।