कूर्मपुराणम्

तत्र एकं दिव्यं पुरं दृश्यते, चत्वारि द्वाराणि यस्य सन्ति, अपि च तद् अनुपमं, देवद्विषां अगम्यम्। तत्र विविधगीतविशारदाः, येषां कौशलं सुरेष्वपि दुर्लभं, निवसन्ति। तत्र चन्द्रमुख्यः अनेकाः, मञ्जुमञ्जीरनिनादशोभिताः, रमन्ते। सर्वसम्पद्भिः सम्पन्नाः, भूषणैरलङ्कृताः, सुललिता नारीः तत्र वर्तन्ते। ताः संवादवाक्यविशारदाः, दिव्याभरणभूषिताः, विविधवर्णविचित्राङ्ग्यः, नानारतिप्रियाः च सन्ति। तस्य पुरस्य असङ्ख्येयाः शुद्धगुणाः, याः सुरेन्द्रैः अपि न लभ्यन्ते। तस्य मध्ये परमतेजस्वि द्वारं, उच्चप्राकारशोभितं, विराजते। तत्र एव लोकसम्भवभूतः हरिः, शेषनागशय्यायां शयितः अस्ति। स्वस्वानन्दामृतपानपरः सः, तमोऽतिक्रान्तः, परमः विराजते। तस्य पादद्वयं क्षीरसागरकन्यया सदा पीड्यते। सा तत्रैव, नारायणामृतपाननिरता, तं चित्तेन निरन्तरं पश्यन्ती तिष्ठति। स एव देशः वैकुण्ठ इति ख्यातः, देवैः अपि पूज्यः। यावत् इदं वक्तुं शक्यते, स एव नारायणपुरम्। तत्रैव नारायणः, तेजस्वी, स्वमायया जगन्मोहयन्, शयितः अस्ति। युगान्ते सर्वं तस्मिन्नेव प्रतिपद्यते; स एव परमगतिर्भवति। क्षीरसागराश्रये एकः द्वीपः अस्ति, पङ्कजेन परिवेष्टितः। सः द्वीपः सर्वतः समवृत्तः, अतिविस्तीर्णः। तत्र एकः महागिरिः, द्विधा विभागेन स्थितः। तत्र महावीताख्यं देशं, धातकीनामकं च क्षेत्रं प्रकीर्तितम्। तस्मिन्नेव द्वीपे, महावटवृक्षः, अमरैः पूजितः, विराजते। तत्र, मुने, शिवनारायणयोः निवासः अस्ति। स भगवान् श्यामपीतः, गन्धर्वकिन्नरयक्षैः पूजितः। तत्र वासिनः रोगशोकविवर्जिताः, रागद्वेषरहिताः च सन्ति। न तत्र वर्णाश्रमधर्माः, न नद्यः, न पर्वतानि। सर्वतः, द्विजश्रेष्ठ, मधुरोदधिना परिवेष्टितम्। तद् सुवर्णमयं देशं द्विगुणं विस्तीर्णं, शिलातलसदृशं च। यत् प्रकाशमयं च अप्रकाशमयं च, तत् लोकालोक इति कथ्यते। एवं तस्य लोकालोकमहागिरेः विस्तारः। तस्य सर्वतो घोरपात्रसदृशं तमः परिव्याप्तम्। एष एव विश्वाण्डस्य विस्तारः मया संक्षेपेण कथितः। यतः आदिकारणं सर्वगतं च अक्षरस्वरूपं, तस्मात् प्रत्येकस्थले चतुर्मुखाः रुद्राः नारायणाः च अन्ये च विराजन्ति। हे मुनयः, सर्वत्र तद् प्रतिष्ठितं, यत्र पण्डिताः यान्ति। सर्वमतिक्रम्य, अक्षरस्वरूपं तद् जगतः परतः विद्यते। तत् अव्यक्तम् इति ज्ञेयं; तत् एव ब्रह्म, परमं पदम्। तस्य अनपायि माहात्म्यं पूर्वं मया उक्तम्। सर्वासु सागरसु, नभसि च, न संशयः अस्ति। सः परमपुरुषः, नानारूपविभक्ताङ्गः, क्रीडति। तस्मात् अण्डात् ब्रह्मा उत्पन्नः; तेन अयं जगत् सृष्टम्।