कूर्मपुराणम्

तत्र सन्ति सन्ततं सानन्दनादयः प्रख्याताः महर्षयः निवसन्ति। तेषां समीपे नैकदूरं दैत्यानां प्राज्ञाचार्यस्याश्रमः स्थितः। तस्मिन् पुण्ये स्थले भगवतः कर्दमस्य महर्षेः निवासः। तत्रैव ब्रह्मविदां श्रेष्ठः पूज्यः सनत्कुमारोऽपि तिष्ठति। तत्र निर्मलानि सरांसि, नद्यः, देवालयाश्च सन्ति। तत्र वनानि च श्रेष्ठाश्रमाश्च बहवः, ये मया गणयितुं न शक्यन्ते। शतवर्षेऽपि तेषां सर्वेषां विस्तारः वर्णयितुं न शक्यः। लवणसमुद्रम् आवृत्य प्लक्षद्वीपः प्रतिष्ठितः। तत्र पर्वताः सम्यगुत्तुङ्गाः, ये सिद्धसंघैः सेव्यमानाः। सप्तमः पर्वतः वैभ्राज इति प्रसिद्धः, स ब्रह्मणः प्रियतमः। तत्रैव विश्वात्मा, सर्वसाक्षी, सृष्टिकर्ता च पूज्यते। तत्र दुष्टजनाः पापकृतो वा कदापि न दृश्यन्ते। तत्र ब्रह्मर्षयः सदा पितामहम् उपासते। ते नाम्ना प्रसिद्धाः, अमराः पुण्यशीलाः च। एतेषु युगेषु जनाः दीर्घायुषः न भवन्ति। तस्मिन् द्वीपे ब्राह्मणाः क्षत्रियाः वैश्याः शूद्राश्च उच्यन्ते। तेषां मध्ये सोमेन सह ऐक्यम्, सदृश्यता च दृश्यते, हे मुनिश्रेष्ठ। ते पञ्चसहस्रवर्षाणि रोगशून्याः जीवन्ति। इक्षुरससमुद्रम् आवृत्य शाल्मली द्वीपः प्रतिष्ठितः। तत्र सप्त नद्यः, ऋजु-संहताः, पुण्याः सन्ति, हे पुण्यात्मन्। द्रोणः, कङ्कः, महिषः, ककुद्वान्—एते सप्त पर्वताः। ताः नद्यः निवृत्त्याद्याः, येषां नाम पापहरणं प्रसिद्धम्। तत्र युगविभागः नास्ति, जनाः रोगरहिताः जीवन्ति। तेषां च ऐक्यम्, सदृश्यता, एकलोकत्वं च विद्यते। अस्मिन् द्वीपे वैश्याः पीतवर्णाः, शूद्राः कृष्णवर्णाः, द्विजातयः पतिताः इति कथ्यते। सुरासमुद्रम् आवृत्य कुशद्वीपः स्थितः। तत्र कुशेशयः, हरिः, मन्दरः च सप्त पर्वताः। विद्युत्, अम्भा, मही च तत्र नद्यः जलवाहिन्यः। तासु ब्रह्मा, ईशानः, देवादयश्च पूज्यन्ते। तत्र वैश्याः स्नेहाः, शूद्राः मन्देहाः इति कथ्यन्ते। सर्वे पूर्वोक्तवत् आचरन्ति, सर्वे भूतहिते रताः। तेषां ब्रह्मणि ऐक्यम्, सदृश्यता, एकलोकत्वं च विद्यते। ततः परं, हे मुनयः, घृतसमुद्रपरिवृता क्रौञ्चद्वीपः स्थितः। तत्र सप्तमः पर्वतः दुन्दुभिस्वनः इति प्रसिद्धः। तत्र मुख्ये नद्यः ख्यातिः पुण्डरीकश्च। हे द्विजोत्तम, तत्र ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राश्च वसन्ति। विविधैः व्रतैः, उपवासैः, सुवर्णदानैः, प्रीत्यर्थं जपैः च, तस्य प्रसादात् ते एकलोके निवासं सायुज्यं च प्राप्नुवन्ति। ततः परं, हे मुनयः, दधिसमुद्रपरिवृता शाकद्वीपः स्थितः। तत्र रम्यौ पर्वतौ अम्बिकेयः केशरी च सन्ति।