कूर्मपुराणम्

पूर्वदिशादपि पश्चिमदिशादपि विस्तारिते द्वे मध्ये स्थिते समुद्रे सन्ति। मेरुश्चतुर्दिशं जठराद्याः प्रतिष्ठिताः, हे महर्षयः। तत्र तु नारीणां शतसहस्रवर्षपर्यन्तं पद्मदलसमानवर्णं दीप्तिमन्तः जीवनकालः अस्ति। आम्रफलभोजनात् दशसहस्रवर्षाणि जीवितम्, धर्मनिष्ठाः वटफलभोजनाश्च दीर्घायुषः सन्ति। पुरुषाः स्त्रियश्च देवभूमौ निवसन्त इव जीवन्ति। कुरुविषये कृष्णवर्णाः जनाः केवलं क्षीरभोजनं कुर्वन्ति। चन्द्रद्वीपे जनाः महादेवस्य शिवस्य सततं पूजनं कुर्वन्ति। प्लक्षफलभोजनात् दशसहस्रवर्षायुः भवति। ध्याननिष्ठाः भक्तिपराः श्रद्धया पूर्णाः सन्ति। ईक्षुरसभोजनात् अपि दशसहस्रवर्षायुः लभ्यते। तत्र जनाः विष्णुभक्ताः सदा विष्णुमेव पूजयन्ति। पारिजातवने वासुदेवस्य दिव्यं विमानं स्थितम् अस्ति। तद् विमानं दशभीः प्राकारैः रक्ष्यते, दुर्गमं च अतीव दुष्प्राप्यं च। सर्वतः सहस्रशः सुवर्णस्तम्भैः शोभितम्, दिव्यासनयुक्तं सर्वविभूतिसम्पन्नं च। तत्र नारायणपरायणाः शुद्धभक्ताः वेदाध्ययननिष्ठाः सन्ति। ते माधवम् सततं मन्त्रैः स्तुवन्ति, प्रणामं च कुर्वन्ति। राजानः सर्वदा महाकृत्यं कुर्वन्ति। युवत्सम्पन्नाः स्त्रियः सदा अलंकरणे प्रवृत्ताः सन्ति। तेषां स्थिरायुः त्रयः दशसहस्रवर्षाणि, परमायुः शतसहस्रवर्षाणि इति श्रूयते, हे पुण्यशालिनः। अयं कर्मभूमिः, हे ब्राह्मणाः, योग्यमानवानां कृते। विंध्यः पारियात्रश्च सप्तमहापर्वतयोः द्वे। नागद्वीपः, गन्धर्वः, वारुणः च विद्यमानाः। एष द्वीपः दक्षिणोत्तरयोः सहस्रयोजनपर्यन्तः विस्तारितः। मध्ये ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राश्च निवसन्ति। शुद्धनद्यः पर्वतसम्भूताः प्रवहन्ति। इरावती, वितस्ता, विपाशा, देविका, कूहू, कौशिकी, लोहिता च हिमवत्पादात् उत्पन्नाः। पर्णाशा, वन्दना, सततप्रवाहिनी रम्या सदानीरा, शिग्रु, स्वशिल्पा च पारियात्रपर्वते स्थिताः। मन्दाकिनी, चित्रकूटा, तामसी, पिशाचिका च ऋक्षवत्पादात् उत्पन्नाः, सर्वपापक्षयकारिण्यः। वेण्या, वैतरणी, बलाका, कुमुद्वती च विंध्यपादात् शुभजलसम्भूताः। दक्षिणप्रदेशे सह्यपादात् नद्यः प्रवहन्ति। मलयपादात् उत्पन्नाः सर्वाः नद्यः शीतलजलयुक्ताः। शुक्तिमत्पादात् जाताः सर्वपापक्षयकारिण्यः। सर्वाः एताः पुण्यनद्यः स्नानदानादिकर्मणा सर्वपापं नाशयन्ति।