कूर्मपुराणम्

शृणुत, मुनयः, गङ्गायाः चत्वारः प्रवाहाः कीर्त्यन्ते—सीता, अलकानन्दा, सुचक्षुः, भद्रनाम्नीति। ततोऽपि पूर्वदिशि भद्राश्वः समुद्रं प्रति गच्छति। स सागरं विदार्य सप्तधा प्रविभज्य प्रवहति, द्विजोत्तमाः। ततः पश्चिमदिशं केतुमालाख्यां गत्वा सागरं प्राप्नोति। ततोऽपि उत्तरसागरं तीर्त्वा समागच्छति, महर्षयः। एतेषां द्वयोर्मध्ये मेरुः स्थितः, स मध्यबीजाकारः। तस्य जगत्पद्मस्य पत्राणि पर्वतपर्यन्तात् बहिर्विस्तृतानि दृश्यन्ते। दक्षिणे चोत्तरे च नीलनिषधाख्यौ पर्वतौ सन्तः तयोर्मध्ये स्थितौ। तावष्ट्यशीतियोजनविस्तारौ मध्ये प्रदेशे सन्निविष्टौ। मेरोः पश्चिमेऽपि तौ पूर्ववत् स्थितौ। एते द्वौ पूर्वपश्चिमदिशोः सागरमध्यस्थौ। मेरोः चतुर्दिशं जठरादयः पर्वताः प्रतिष्ठिताः, महर्षयः। तत्र स्त्रियः पद्मदलसन्निभवर्णाः शतसहस्रसंवत्सरपर्यन्तं जीवन्ति। ये आम्रफलमश्नन्ति, ते दशसहस्रसंवत्सरान् जीवन्ति। धर्मनिष्ठाश्च वटफलभक्षिणो दीर्घायुषः भवन्ति। तत्र नरनार्यः देवलोके वसन्त इव सुखेन निवसन्ति। कुरुदेशे कृष्णवर्णाः जनाः क्षीरभक्षिणः वसन्ति। चन्द्रद्वीपे शिवमहात्मानं नित्यमुपासते। ये प्लक्षफलमश्नन्ति, तेऽपि दशसहस्रसंवत्सरान् जीवन्ति। ते ध्यानपरायणाः भक्तिपराः समाहितचित्ताश्च सन्ति। ईक्षुरसपानिनः दशसहस्रसंवत्सरपर्यन्तं जीवन्ति। तत्र विष्णुभक्ता जनाः सदा विष्णुमेव पूजयन्ति। तत्र पारिजातवनमध्ये वासुदेवस्य दिव्यं प्रासादमस्ति। स दशभिः प्राकारैः समुपेतः, दुर्गमो दुर्निवारश्च। सर्वतो हेमस्तम्भसहस्रैः शोभितः। तत्र दिव्यासनं सर्वविभूतिसम्पन्नं दृश्यते। तत्र नारायणपरायणाः शुद्धभक्ताः वेदाध्ययनरताः सन्ति। ते माधवस्य स्तुतिं मन्त्रैः कुर्वन्ति, प्रणमन्ति च। तत्र राजानः सदा महात्मानः कर्माणि कुर्वन्ति। स्त्रियश्च यौवनसम्पन्नाः सदा अलङ्कारपरायणाः। तेषां स्थिरमायुः त्रयोदशसहस्रसंवत्सराणि। तेषां परममायुः शतसहस्रसंवत्सराणि स्मृतम्, धर्मज्ञाः। एष कर्मभूमिः, ब्राह्मणाः, पात्राणां मनुष्याणां। अत्र सप्तसु मुख्येषु पर्वतेषु विंध्यः पारियात्रश्च द्वौ। नागद्वीपः, सौम्य, गन्धर्वद्वीपः, वारुणद्वीपश्च अपि सन्ति। एष द्वीपः दक्षिणोत्तरदिशं सहस्रयोजनपर्यन्तं विस्तृतः। मध्ये ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राश्च निवसन्ति। पर्वतसमुत्थाः शुद्धनद्यः प्रवहन्ति। तत्र इरावती, वितस्ता, विपाशा, देविका, कुहू, कौशिकी, लोहिता च, हिमवत्पादात् उत्पन्नाः, प्रवहन्ति। एवं तत्र दिव्यं क्षेत्रं, पुण्यनद्यः, महापर्वताः, चिरजीविनः जनाः, धर्मनिष्ठाः भक्तजनाः च विराजन्ते।