कूर्मपुराणम्

शुद्धवतीति नाम पुण्यनगरं अस्ति, यत्र सर्वकामानां भोगाः सन्ति। ये जनाः अस्मिन्संसारे सततं तीर्थयात्रां कुर्वन्ति, धैर्येण युक्ताः भवन्ति, ते तत्र गच्छन्ति। गन्धवतीति नाम पुण्यनगरं अस्ति, यत्र प्रभञ्जनः निवसति। ये प्राणायामे निपुणाः, ते तं नित्यं अमृतं धाम प्राप्नुवन्ति। कान्तिमतीति नाम तेजस्वी नगरं अस्ति, यत्र सोमः प्रकाशते; तत्र तेषां कृते विविधैः भोगैः युक्तं स्थानं निर्मितं अस्ति। यशोवतीति नाम पुण्यनगरं अस्ति, यत्र गन्तुं सर्वेषां अत्यन्तं दुष्करम्। तत्र महाबलः गणाध्यक्षः स्वैः परिचारकैः सहितः निवसति। प्राचीनकाले तत्र त्रिशूलधारी शिवेन निवासः स्थापितः। ब्रह्मनगरस्य सर्वतः गङ्गा दिव्यात् अवतरति। सीता, अलकानन्दा, सुचक्षुर्, भद्रनामि—एते नामानि तस्याः सन्ति। ततः पूर्वदिग्भ्यः भद्राश्वः समुद्रं प्रति गच्छति; सागरं विदारित्य सप्त विभागेषु प्रवहति, द्विजश्रेष्ठ। पश्चिमदिग्भ्यः केतुमालाख्यं प्रदेशं गत्वा, गङ्गा समुद्रं प्रति गच्छति। उत्तरसागरं अतीत्य सा आगच्छति, महर्षयः। एतयोः मध्ये मेरुः स्थितः, मध्यकर्णिकाकारः। विश्वपद्मस्य दलानि पर्वतसीमां उल्लङ्घ्य विस्तारितानि। दक्षिणे च उत्तरदिक् च नीलः निषधः च पर्वतौ स्थितौ। अस्य अन्तराले अष्ट्युत्योजनविस्तारौ तौ पर्वतौ। मेरुर्वरस्य पश्चिमे तौ पूर्ववत् स्थितौ। एते द्वौ पूर्वपश्चिमयोः विस्तारौ, अन्तरसागरस्य मध्ये स्थितौ। जठरः च अन्ये च मेरुचतुर्दिकं स्थिताः, महर्षयः। तत्र स्त्रियः पद्मदलसमानरूपाः शतसहस्रवर्षपर्यन्तं जीवन्ति। आम्रफलभोजनाः दशसहस्रवर्षाणि जीवन्ति। धर्मनिष्ठाः वटफलभोजनाः अपि दीर्घायुः भवन्ति। पुरुषाः स्त्रियः च देवभूमिवत् वसन्ति। कुरुप्रदेशे कृष्णवर्णाः जनाः केवलं क्षीरमश्नन्ति। चन्द्रद्वीपे जनाः सततं महादेवस्य पूजनं कुर्वन्ति। प्लक्षफलभोजनाः दशसहस्रवर्षाणि जीवन्ति। ध्याननिष्ठाः भक्तिपरायणाः श्रद्धया पूर्णाः भवन्ति। इक्षुरसभोजनाः दशसहस्रवर्षाणि जीवन्ति। तत्र जनाः विष्णुभक्ताः सदा विष्णुमेव पूजयन्ति। पारिजातवनमध्ये वासुदेवस्य दिव्यप्रासादः अस्ति। स प्रासादः दशभिः प्राकारैः सुरक्षितः, अविजेयः, अत्यन्तदुष्प्राप्तः। सर्वतः सहस्रैः सुवर्णस्तम्भैः शोभितः। दिव्यासनैः सर्वैः ऐश्वर्यैः युक्तः। तत्र नारायणभक्ताः शुद्धाः, वेदाध्ययनपरायणाः निवसन्ति। ते सततं माधवम् मन्त्रैः स्तुवन्ति, प्रणमन्ति च। तत्र राजानः सर्वदा महाकर्माणि कुर्वन्ति। स्त्रियः यौवनसम्पन्नाः सदा अलङ्करणे रताः भवन्ति। एवं पुण्यप्रदेशेषु दिव्यनगराणि, दिव्यनदीः च, पर्वताः च, जनाः च, भगवत्पूजायाः, ध्यानस्य, धर्मस्य च महिमा विस्तारतः वर्णितः।