कूर्मपुराणम्

मेरोः अन्तरालेषु सुन्दराणि कन्दराणि सरांसि वनानि च सन्ति। तानि निर्मलानि, शान्तरजांसि, सर्वदुःखवर्जितानि च भवन्ति। मेरुशिखरे देवदेवस्य स्रष्टुः प्रसिद्धं निवासस्थानं विराजते। योगिश्रेष्ठैः, ऋषिभिः, उपेन्द्रेण, शङ्करेण च तत् पूज्यते। तत्र भाग्यवान् सनत्कुमारः सदा पूजनं करोति। स योगयुक्तात्मा, परमं अमृतं पीत्वा, तत्र निवसति। ब्रह्मणः पुरतः तेजोमयम् शुद्धं निवासस्थानं तिष्ठति। तत्र महर्षिसमूहैः, ब्रह्मविद्भिः च सेवितं भवति। तत्र विश्वेश्वरः प्रमथगणैः सह प्रमथेश्वरः रूपेण रमते। तत्र सत्यवद्भिः तपस्विभिः महादेवः पूज्यते। परमेश्वरः पार्वत्याः पूजनं श्रद्धया स्वीकुरुति। पूर्वदिशि अमरावती नाम नगरी सर्वशोभासम्पन्ना विराजते। तत्र सहस्राक्षः देवैः सह सहस्रशः पूज्यते। तद् परमं तेषां स्थानं देवैरपि दुरापं भवति। तत्र तेजोवती नाम दिव्यविचित्राणां पूर्णा नगरी अस्ति। यज्ञपाठकानां तत्र स्थानं, दैत्यैः दुर्गमं च। तत्र संयमनी नाम दिव्यपुरी सिद्धगन्धर्वैः सेविता। तत्र सत्यनिष्ठानां धर्मात्मानां निवासस्थानं अस्ति। रक्षोवती नाम नगरी राक्षसैः सर्वतः परिवृता तिष्ठति। तत्र अधर्मनिष्ठाः तामसप्रवृत्तयः गच्छन्ति। शुद्धवती नाम पुण्यपुरी सर्वकामभोगैः युक्ता अस्ति। तत्र तीर्थयात्रायुक्ताः, क्षान्ताः जनाः गच्छन्ति। गन्धवती नाम पुण्यपुरी यत्र प्रभञ्जनः निवसति। तत्र प्राणायामपरायणाः शाश्वतं अमृतं स्थानं यान्ति। कान्तिमती नाम दिव्यपुरी यत्र सोमः प्रकाशते। तद् स्थानं तेषां निर्मितं, विविधैः भोगैः युक्तं। यशोवती नाम पुण्यपुरी सर्वैः दुराप्या, तत्र बलवान् गणपति: स्वगणैः परिवृतः तिष्ठति। प्राचीनकाले त्रिशूलधारी शिवेन तत्र निवासस्थानं स्थापितम्। ब्रह्मपुर्याः सर्वतः गङ्गा दिवः पतति। सीता, अलकनन्दा, सुचक्षुर्, भद्रनामि च तस्याः नामानि। ततः पूर्वदिशतः भद्राश्वः समुद्रम् गच्छति। स सप्तधा समुद्रं भित्त्वा प्रवर्तते, द्विजश्रेष्ठ। पश्चिमदिशि केतुमालाख्ये प्रदेशे गत्वा समुद्रं गच्छति। उत्तरसमुद्रं अतिक्रम्य, तत्र आगच्छति, महर्षयः। एतेषां मध्ये मेरुः कमलकोषाभः स्थितः। जगत्कमलस्य पत्राणि सीमापर्वतान् अतिक्रान्तानि। दक्षिणे उत्तरच च नीलः निष्ठधः पर्वतौ तिष्ठतः। तौ अष्ट्युत्तरयोजनपरिमाणौ मध्ये स्थितौ। पश्चिमतश्च मेरुं तौ पूर्ववत् एव स्थितौ। एवं मेरुं परितः दिव्यनगर्यः, पुण्यनदीः, महर्षिसमूहः, देवगणः, योगिश्रेष्ठाः, शिवः, ब्रह्मा, पार्वती, सोमः, प्रभञ्जनः, गणपति: च विविधैः स्थानैः रमन्ति, तत्र पुण्यात्मानां, योगिनां, सत्यनिष्ठानां, तपस्विनां, तीर्थयात्रायुक्तानां, प्राणायामपरायणानां, धर्मात्मानां च दिव्यगमनं सम्पद्यते।