ततः सुवर्णमयं भूमिचक्रं शोभायमानं अष्टाभिः अश्वैः प्रेर्यते। एवं स्वरभानुचक्रः तथा सूर्यस्य प्रभुचक्रः षड्भिः अश्वैः प्रेर्यते। सर्वे च तारे ध्रुवे दृढं स्थिताः, हे महाभागाः, वातरश्मिभिः बद्धाः। तैः वातरश्मिभिः सर्वे भ्रमन्ति तं च भ्रमयन्ति। तत्र, हे द्विजश्रेष्ठ, कालचक्राधिपाः संस्थिताः। तत्रैव ब्रह्मपुत्राः सनन्दनादयः स्थिताः। तत्र वै वैराजाः देवाः तापरहिताः सन्ति। तत्र पुनः यत्र पुनर्जन्म न विद्यते, तद् ब्रह्मलोकः स्मृतः। स योगिनां सह तत्र नित्यं वर्तते, योगामृतं परं पीत्वा। योगिनः तपस्विनः सिद्धाः पाठकाः च परमेश्वरं पूजयन्ति। तत्र गत्वा दुःखं न प्राप्नुवन्ति; तत्र विष्णुः तत्र शङ्करः च अस्ति। तद् तेजोमालाभिः पूर्णं यथा वर्णयितुं न शक्नोमि। तत्र श्रीहरिः मायापतिः मायामयः शान्तः तिष्ठति। महात्मानः जनार्दनं शरणं गत्वा तत्र गच्छन्ति। अग्निना परिवृतः तत्र पूज्यः भगवान् भवः वर्तते। सह शतसहस्रयोगिभिः प्राणिभिः रुद्रैश्च तत्र सेवितः। मयि भक्तः दिव्यनिष्ठः शान्तः तपस्वी ब्रह्मवादिनः च। ब्रह्मसम्पन्नाः तत्र रुद्रलोकं यथाख्यातं पश्यन्ति। अधः महातलाद्याः पाताललोकाः, हे द्विजाः, सन्ति। तानि विविधैः वैभवैः देवगृहैः च शोभितानि। तत्र पातालस्वर्गे महाबलवान् राजा निवसति। वितलः श्वेतः कथ्यते, तलः अपि श्वेतः वर्णितः। रसातलः प्रसिद्धः, अन्यैः अपि उपगम्यते। तलातलः सर्ववैभवसम्पन्नः विख्यातः। सुतलः प्राचीनदैवैरन्यैश्च पूर्णः। तत्र महान्तकादिभिः महानागैः, प्रह्मादराक्षसेन च। तत्र जम्भः महाबलः, हयग्रीवः वीरः च। एवं अन्यैः उग्रैः नागैः पाताललोकः शोभते। तत्र दुष्टाः क्लेशिताः, तेषां गणना न शक्या। कालाग्निः, रुद्रः, योगात्मा, नारसिंहः, माधवः च तत्र। सर्वं कालाग्निरूपे स्थितं तस्य उपरि। अन्ते सः विषाग्निशिखाभिः दग्धः स्वयमेव जगत् विलयति। श्याम्भवीरूपं कालः जगद्विनाशकः अस्ति। अधुना, अहं भूम्याः निर्धारणं विस्तरेण कथयिष्यामि। कुशः, क्रौञ्चः, शाकः, पुष्करः सप्तमः। द्वीपाद्वीपं प्रतिद्वीपं महत्तमं, प्रतिसमुद्रं च पूर्वस्मात् महत्तमं। समुद्राः दध्योदः, क्षीरसागरः, मधुसागरः इति नाम्ना। सप्तद्वीपैः एते योजनेषु संक्षिप्तः संयुक्ताः। तेषां मध्ये सुवर्णमयः मेरुः पर्वतः प्रसिद्धः तिष्ठति। सः अधः षोडशभागं, शिखरे द्वात्रिंशत् भागं विस्तारयति।