कूर्मपुराणम्

ब्राह्मणश्रेष्ठाः, सदा हि ह्रासवृद्धी नियता एव निश्चितौ सन्ति। अन्यस्य च अन्तरं प्रतिदिनं निरन्तरं पूर्यते। सूर्यः एकया सुषुम्नाख्यया किरणया प्रकाशते, हे ब्राह्मणाः। पौर्णमास्यां तु सः पूर्णः प्रतिदिनं दृश्यते। तं देवाः पिबन्ति, अमृतभोजिनः सन्तः। अपराह्णे तु पितृगणाः शेषं भागं भुञ्जते। स चन्द्रः शुद्धः अमृतस्वरूपः पुण्यः च, अमृतमयः एव। मासस्य परं तृप्तिम् आप्य पितरः तृप्ताः एव तिष्ठन्ति। एवं, नरश्रेष्ठ, सूर्यकारणात् ह्रासवृद्धी भवतः। तस्य रथः पद्मयुतः सर्वत्र संचरति। पृथिव्याः सुवर्णमयः शोभनः रथः अष्टभिः अश्वैः युक्तः क्रियते। एवं स्वरभानोरपि तथा सूर्यनाथस्य च रथः षडश्वयुक्तः। सर्वे ध्रुवे स्थिताः, हे महाभागाः, वातरश्मिभिः बद्धाः। एते सर्वे वातरश्मिभिः भ्रमन्ति, तं च भ्रमयन्ति। तत्र, द्विजश्रेष्ठ, कालचक्राध्यक्षाः प्रतिष्ठिताः। तत्रैव ब्रह्मपुत्राः सनन्दनादयः अपि स्थिताः। तत्र वै वैरायजाः, अनलदुःखरहिताः देवाः सन्ति। तत्र पुनर्न मृत्युः, स ब्रह्मलोकः स्मृतः। स योगामृतं पीत्वा योगिभिः सह नित्यं तिष्ठति। योगिनः, तपस्विनः, सिद्धाः, स्वाध्यायिनश्च तं परमेश्वरं पूजयन्ति। तत्र प्राप्ताः शोचन्ति न, तत्र विष्णुः, तत्र शङ्करः अपि। तं तेजोमालाभिः पूर्णं वर्णयितुं शक्नोमि न। तत्र महायशाः हरिः, मायापतिः, मायामयः विराजते। ये महात्मानः जनार्दनं शरणं गताः, ते तत्र यान्ति। अग्निना परिवृतः भगवाञ्छम्भुः तत्र तिष्ठति। सहस्रशः योगिभिः, भूतैः, रुद्रैः च सः सेव्यमानः। मयि भक्ताः, दैवीभावनिष्ठाः, शान्ताः, तपस्विनः, ब्रह्मवादिनः च। ब्रह्मसम्पन्नाः ते रुद्रलोकं पश्यन्ति, यथा प्रसिद्धम्। अधस्तात् महातलादीनि पातालानि, द्विजाः, सन्ति। तानि नानाविधैः दिव्यैः प्रासादैः, देवालयैः च भूषितानि। तत्र महाबलवान् राजा पातालस्वर्गे निवसति। वितलम् श्वेतं स्मृतम्, तलम् अपि श्वेतं कथ्यते। रसातलं तु तथा प्रसिद्धं, अन्यैः अपि सेवितम्। तलातलं सर्वशोभासम्पन्नं कीर्त्यते। सुतलं प्राचीनैः देवैः, अन्यैः च पूर्णम्। महान्तकादिभिः महाभोगिभिः, प्रह्माद नाम दैत्येन च। जम्भमहाबलः, हयग्रीववीर्यवान् च तत्र वर्तेते। अन्यैश्च उग्रैः सर्पैः पातालं शोभते। तत्र दुष्टाः यातनां प्राप्नुवन्ति, ये अनिर्वचनीयाः। कालाग्निरुद्रः, योगात्मा, नारसिंहः, माधवः च तत्र सन्ति।