कूर्मपुराणम्

मार्गशीर्षमासे मित्रो देवता, पौषमासे तु सदा विष्णुः स्थितः। पूषा नाम देवः षट्सहस्ररश्मिसम्पन्नः, सप्ताभिस् नाम रश्मिरपि तद्वत्। विवस्वान् दशभिः रश्मिभिः पालयति, भगो एकादशभिः रश्मिभिः। विष्णुः, जगतः स्रष्टा, षट्सहस्ररश्मिभिः प्रकाशते। हेमन्तकाले स सूर्यः ताम्रवर्णः स्यात्, शिशिरकाले रक्तवर्णः। स एव सूर्यः त्रिविधेन प्रकारेण अमृतं, अमरत्वं, त्रिगुणात्मकतां च ददाति। अष्टमः ज्ञेयः मंगलः, मन्थः, राहुः, केतुः च। एते स्वस्वगत्यनुसारं सूर्यं विना विचरन्ति। वातेन वह्यमानाः सन्ति, तस्मात् सः प्रवाह इति कथ्यते। दशदश युग्मतः दक्षिणे च वामे च संयोजिताः, तेन चन्द्रः इति नाम्ना प्रसिद्धः। हे विप्रश्रेष्ठाः, चन्द्रस्य क्षयवृद्धी नित्यं नियता एव। अन्यस्य अन्तः प्रतिदिनं पूर्यते। हे ब्राह्मणाः, सूर्यः एकया सुषुम्णा नाम्नीया रश्म्या प्रकाशते। पौर्णमास्यां सः पूर्णरूपेण दृश्यते प्रतिदिनम्। देवाः तं पिबन्ति, अमृताहारभाजः सन्तः। अपराह्णे पितृगणाः तस्यावशिष्टं भुञ्जते। स चन्द्रः शुद्धः, अमृतस्वरूपः, पुण्यः च। मासे मासे परमं तृप्तिं प्राप्य पितरः सन्तुष्टाः भवन्ति। एवं सूर्यस्य कारणेन क्षयवृद्धी भवतः, पुरुषश्रेष्ठ। सूर्यस्य रथः पद्मयुतैः युक्तः सर्वत्र विचरति। पृथिव्याः सुवर्णमयः शोभनः रथः अष्टभिः अश्वैः चाल्यते। एवं स्वर्भानोरपि तथा सूर्यनाथस्य रथः षडश्वयुक्तः। एते सर्वे ध्रुवे दृढं निबद्धाः, वातरश्मिभिः बद्धाः, हे भाग्यवन्तः। एते सर्वे वातरश्मिभिः संयुताः भ्रमन्ति च तं च भ्रमयन्ति। तत्र, द्विजश्रेष्ठ, कालचक्रपालकाः प्रतिष्ठिताः। तत्रैव ब्रह्मणः पुत्राः सनन्दनादयः अपि प्रतिष्ठिताः। तत्र वैराजाः, तापरहिताः देवाः, निवसन्ति। तत्र ये पुनर्न नश्यन्ति, स ब्रह्मलोकः स्मृतः। स ब्रह्मा योगिभिः सह सदा तिष्ठति, योगामृतं पीत्वा। योगिनः, तपस्विनः, सिद्धाः, जपिनः च परमेश्वरं पूजयन्ति। तत्र प्राप्त्वा ते शोचन्ति न; तत्र विष्णुः, तत्र शङ्करः च। अहं तं देशं वर्णयितुं न शक्नोमि, ज्वलदग्निमालाभिः पूर्णम्। तत्र विराजते श्रीहरिः, मायापतिः, मायामयः परः। ये महात्मानः जनार्दनं शरणं गताः, ते तत्र गच्छन्ति। अग्निना परिवृतः तत्र प्रभुर्भवः तिष्ठति। तं लक्षशः योगिनः, प्राणीन्द्राः, रुद्राश्च उपासते। मयि भक्ताः, दिव्यनिष्ठाः, शान्ताः, तपोधनाः, ब्रह्मवादिनः च। ब्रह्मसम्पन्नाः ते रुद्रलोकं द्रक्ष्यन्ति, यथाख्यातम्। अधस्तात् महातलादीनि पातालानि, हे द्विजाः, स्थितानि। तानि विविधैः दिव्यैः प्रासादैः, देवालयैः च शोभितानि। एवं सूर्यचन्द्रादीनां धर्मः, देवर्षिपितृणां च स्थानानि, कालचक्रपालकानां च महिमा, तत्रैव प्रतिपादितः।