कूर्मपुराणम्

सप्तर्षयः श्रुत्वा, पुण्यात्मनां वचनानि, त्रयाणां लोकानां सृष्टिः यथावत् निरूपिता। तस्मात् एव देवासुरमानुष्यसंयुतं सर्वं विश्वं समुत्पद्यते। सर्वेषां तेजस्विनां तेजः, सर्वं बलं च, विश्वरूपं भवति। तेषां मध्ये आदित्यः एव त्रैलोक्यस्य मूलं परं च दैवतं। विष्णोः अंशाः देवस्वरूपिणः तस्यैव प्रवृत्तिं चरन्ति। सः छन्दोमयः ब्रह्ममयः सनातनः च। गन्धर्वाः, अप्सरसः, नागश्रेष्ठाः, राक्षसाश्च, विवस्वान्, पूषा, पर्जन्यः, अंशुः च, ऋतूनां वसन्तादिकाले, आदित्यं क्रमशः पोषयन्ति। भरद्वाजः, गौतमः, कश्यपः, क्रतुः च, विविधानि छन्दांसि आदाय, तं देवमनुक्रम्य स्तुवन्ति। रथस्वनः, वरुणः, सुसेणः, सेनजित् च, देवराजस्य रश्मीन् संयच्छन्ति। नागः, व्याघ्रः, अश्वः, वायुः, विद्युत्, सूर्यः च, एते प्रमुखाः राक्षसाः क्रमशः अग्रे यान्ति। एळापत्रः, शङ्खपालः, ऐरावतः, कम्बलः, अश्वतरः च, तं क्रमशः वाहयन्ति। उग्रसेनः, वसुरुचिः, अर्वावः, असुरथः नामान्यपि, षड्जादिस्वरैः भानुम् गीतैः स्तुवन्ति। मेनका, सहजल्या, प्रम्लोचा, पूर्वचित्तिः, तिलोत्तमा च, एता अप्सरसः महादेवं सूर्यं अक्षरात्मानं तुष्टावन्। एते स्वतेजसा तेजोनिधिं सूर्यं पोषयन्ति। गन्धर्वाप्सरसः नृत्यगीताभ्यां तं सेवन्ते। नागाः देवराजं वाहयन्ति, राक्षसाः अपि तत्रैव यान्ति। एते सर्वे प्राणिनां अशुभकर्माणि अपाकुर्वन्ति इति श्रूयते। सः सदा दिव्यरथे स्थित्वा, इच्छया वायुवेगेन सञ्चरति। सा (रथः) सर्वाणि भूतानि कल्पान्तपर्यन्तं पालयति। स्वभावानुसारं, यथायोग्यं, सः प्रभुः प्रकाशते। आदित्यः सदा पितॄन्, देवान्, मनुष्यांश्चान्यान् च पोषयति। नीलकण्ठः सनातनः वेदवित्सु सदा विराजते। वेदविदः तं सूर्यं वेदस्वरूपं स्थानं विदुः। कालस्येश्वरः, दिव्यरूपधारी, कालं नियच्छति। तत्र सप्त रश्मयः, ग्रहाणां कारणभूताः, प्रमुखाः सन्ति। अन्यः विश्वव्यचा, अपरः परमः संयद्वसु नाम। सूर्यस्य सुपुम्ना नाम रश्मिः शीतांशुं पोषयति। हरिकेशः नाम रश्मिः तारागणं पोषयति इति कथ्यते। विश्वव्यचा नाम रश्मिः शुक्रं सदा पोषयति। सप्तमः सुराट् नाम रश्मिः शनैश्चरं पोषयति। एते सर्वे सदा वर्धन्ते, वर्ध्यमानाः च नित्यं पोषणं ददाति। एवं महर्षयः, आदित्यस्य महिमानं, तस्य रश्मीनां कार्यं, तस्य वाहनानां सेवां, स्तुतिं, नृत्यगीतं, सर्वं च श्रुत्वा, दिव्यं सूर्यचरितं पावनं च जज्ञुः।