यो यः सदा विवेकपूर्वकं कर्म करोति, स एव परं ब्रह्मणि सर्वोत्तमं समर्पयति इति श्रूयते। कर्माण्यपि एतत् अनुत्तमं ब्रह्मयज्ञं कथ्यन्ते। यदा पण्डितः पुरुषः कर्म आचरति, तदा तद् एव कर्म मोक्षाय साधनं भवति। किन्तु यः कर्मफलस्य त्यागं न करोति, सः तैः एव फलेषु बध्यते। अपि च, अज्ञानः अपि यदि कर्म आचरति, सः शीघ्रं परमं पदं प्राप्नोति। तदा चित्तस्य प्रशान्तिः जायते, ततः ब्रह्म साक्षात्क्रियते। ज्ञानं च कर्म च दोषरहितं समुत्पद्यते। अतः भगवत्प्रीत्यर्थं एव कर्म कर्तव्यं, तेन कर्मणः बन्धनात् मुच्यते। यः एकाकी, निरहङ्कारः, शान्तः सन् जीवन्नेव मुक्तः भवति। सः नित्यानन्दरूपे निराकारे तदेकत्वं गच्छति। भगवत्प्रीत्यर्थं एव सः तद् नित्यम् अवस्थां प्राप्नोति। एष मार्गः यदि नानुसर्यते, तर्हि सिद्धिः न लभ्यते। एवं स्थिते, ते सर्वे हृषीकेशं प्रणम्य पुनः इदं वचनं ऊचुः— "इदानीं वयं श्रोतुमिच्छामः कथं जगत् उत्पद्यते। कः सर्वस्य नियन्ता? ब्रह्मन्, एतत् अस्मभ्यं निवेदय।" सः भगवान् गंभीरया वाचा भूतानां समुत्पत्तिं च लयञ्च न्यवेदयत्। सः अनन्तः, अप्रमेयः, नियन्ता, सर्वतोमुखः इति कथ्यते। यत् तत्त्वदर्शिभिः प्रधाना प्राकृतिः च इति निगद्यते, तत् अनादि, नित्यं, अव्ययम्, स्वस्वरूपस्थितम्। सर्वभूतानां महद्रूपं आत्मनि प्रतिष्ठितम् अस्ति। आदि काले, कालनिर्मुक्ते, अव्यक्तं ब्रह्म समुत्पन्नम्। यः प्राकृतः लयः उच्यते, सः विश्वस्य उत्पत्तिपर्यन्तं तिष्ठति। तस्मिन्नेव अवस्थायां न दिवसः, न रात्रिः अपि कल्प्यते। सर्वभूतेषु व्याप्य स्थितम् अव्यक्तं परमात्मा अन्तर्यामी ईश्वरः इति। सः परमेश्वरः स्वयोगेन तां प्रकृतिं चेष्टयामास। योगरूपेण प्रविश्य तां कम्पयामास। सः प्रधाने संकुच्य विकसन् स्थितवान्। तस्मात् महद्बीजं समुत्पन्नं, यत्र प्रधाना च पुरुषः च संलग्नौ। तस्मात् बुद्धिः, धृतिः, स्मृतिः, चैतन्यं च समुत्पन्नम्। महतः त्रिविधः अहङ्कारः उत्पन्नः। तस्मात् आत्मा, जीवः, प्राणि, यतः सर्वाणि क्रियाः प्रवर्तन्ते। इन्द्रियाणि, देवाः, सर्वं जगत् तस्यैव अपत्यं। येन एषः जन्यते, कर्म करोति, च भूतानि च तेषां कारणानि पश्यति। इन्द्रियाणि तेजसा समाख्यातानि, दश देवाः शुद्धस्वभावाः इति। एषा सूक्ष्मभूतसृष्टिः; तस्मात् भूतेभ्यः प्राणीः उत्पन्नाः। तस्मात् आकाशः, शून्यं, शब्दगुणकः, अभवत्। तस्मात् वायुः, यस्य गुणः स्पर्शः इति। वायोः अग्निः, रूपगुणः, उत्पन्नः। तस्मात् आपः, रसानां निधानानि, अभवन्। तस्मात् संघातः, यस्य गुणः गन्धः इति, समुत्पन्नः। एवं श्रुतेषु उक्तं सर्वं यथाक्रमं सम्पूर्णं कथितम्।