कूर्मपुराणम्

चित्तं मोक्षमार्गं प्रति प्रवर्तितव्यं, इति निश्चित्य, सः भगवतः प्रमुखैः शिष्यैः सह वाराणस्यां निवसन् आसीत्। ततः सः महत्तमं ओंकारलिङ्गं, यः मोक्षप्रदः स्मृतः, द्रष्टुं जगाम। तत्र सः विशुद्धबुद्धिभिः ऋषिभिः सह तस्य माहात्म्यं कथयामास। केवलं तस्य स्मरणेन सर्वपापेभ्यः विमुक्तिः लभ्यते, इति सः अवदत्। वाराणस्यां पण्डितैः नित्यं पूज्यमानं तत् लिङ्गं मोक्षदायकम् अस्ति। तत्रैव पुण्ये स्थाने भगवाँस्स रुद्रः सदा रमते, जीवेषु मोक्षं ददाति। एतत् शुद्धं लिङ्गं ओंकारे स्थितम् अस्ति। भगवतः लिङ्गं पञ्चधा उच्यते—आधाररूपं च लयात्मकं च। यत् लिङ्गं ओंकारं प्रकाशयति, तत् पञ्चस्थानात्मकं कथ्यते। देहस्य अन्ते, ज्ञानी सः परमं आनन्दरूपं ज्योतिः प्रविशति। ईशानं देवम् उपास्य, ते परमं पदं प्राप्तवन्तः। हे द्विजश्रेष्ठ, ओंकारेश्वरः परमेश्वरः गोकर्णपरिमाणः इति श्रूयते। तथैव विश्वेश्वरः, ओंकारः, कपरदेश्वरः च। एषां स्वरूपं अत्र कोऽपि न जानाति, शम्भोः प्रसादेन विना। कृतिवासस्य त्रिशूलधारिणः प्रभोः लिङ्गं द्रष्टुं, ब्रह्मविदां श्रेष्ठः सः महर्षिः स्वान् शिष्यान् उवाच। सः तत्र ब्राह्मणान् हन्तुं प्राप्तः, ये नित्यं तत्र पूजयन्ति। भक्तानां रक्षायै, भक्तवत्सलः भगवान् कृतिवासः तदा चर्मवसनः अभवत्। तेनैव देहेन ते परमं पदं प्राप्तवन्तः। ते सदा कृतिवासलिङ्गस्य परितः परिभ्रमन्ति। ते सिद्धजनाः कृतिवासं कदापि न वियच्छन्ति—अत्र न संशयः। कृतिवासे मोक्षः एकस्मिन्नेव जन्मनि लभ्यते। एतत् लिङ्गं देवदेवेन महादेवेन शम्भुना गुह्यीकृतम्। ते महादेवं पूजयन्ति, शतरुद्रीयं जपन्ति। हृदि स्थिरं शिवं अन्तरात्मानं ध्यायन्ति। ये कृतिवासे शरणं गताः, तान् यतयः मनसा महेशं ध्यायन्ति। रुद्रं स्तुवन्ति, शम्भवे नमस्कुर्वन्ति। अहं महादेवं नानारूपधरं जानामि। सः तदक्षयं जटाधरं लिङ्गं द्रष्टुं जगाम। पिशाचमोचनतीर्थे त्रिशूलधरं प्रभुं पूजयामास। क्षेत्रस्य माहात्म्यं मनसि कृत्वा, ते गिरीशं पापनाशनं प्रणेमुः। तत्रैकं मृगी, भक्षणेच्छया, परमेश्वरं कपरदेश्वरं समीपमागच्छत्। सा भयात् पलायमाना व्याघ्रस्य वशं प्राप्तवती। तां दृष्ट्वा, सा मुनिश्रेष्ठं दृष्ट्वा, अन्यं निर्जनं देशं जगाम। तदा दिवि महती ज्वाला सूर्यतेजसा प्रकाशमाना प्रादुरभूत्। वृषारूढा, तादृशैः पुरुषैः परिवृता, सा दृष्टा। तत्रैव गणेश्वरः स्वयमेव प्रादुरभूत्, किन्तु तस्मात् क्षणात् न दृश्यते स्म।