कूर्मपुराणम्

वाराणस्यां मृत्युः येषां जायते, त एव परमं मोक्षं प्राप्नुवन्ति, न तु अन्ये। तत्र प्रविश्य शतजन्मार्जितपापानि क्षयन्ति। वाराणस्यां सर्वे व्रतानि दुर्लभानि सन्ति—तत्रैव। यः पुरुषः वाराणस्यां वायुभोजनं कृत्वा निवसति, स सर्वान् शुद्धिं प्राप्नोति। वाराणस्यां सम्प्राप्तः पुरुषः सर्वान् पावयति। सर्वपापविमुक्ताः तत्र प्रभुश्रेण्यः विज्ञेयाः। सहस्रजन्मानन्तरं परमं पदं लभ्यते, किन्तु वाराणस्यां एकजन्मेनैव मोक्षः प्राप्तः। अविमुक्तं सम्प्राप्य, अन्यं तपोवनं गन्तव्यम् न। एष एव गुह्यतमः रहस्यः; एतद् ज्ञात्वा मोक्षः सिध्यति। हे सुन्दरी, अविमुक्ते मृतस्य गत्याः परमं पदं निश्चितम्। वाराणसी सर्वेषां तीर्थानां पुण्येन अतीव श्रेष्ठा। तत्रैव अविमुक्ते तारकाख्यं ब्रह्म मोक्षदं प्रतिपाद्यते। वाराणस्यां एकजन्मेनैव तद् प्राप्तं भवति। तत्र अविमुक्ताख्यः सूर्यः स्थितः। तत्रैव नित्यं अविमुक्ताख्यं सत्यम् अस्ति। तत्र नारायणः महादेवः च, देवेशः, निवसतः। तौ सततं मां देवदेवं पितामहं पूजयतः। वाराणसीं प्राप्ताः परमं पदं लभन्ते। वाराणस्यां महादेवात् ज्ञानं प्राप्य मोक्षं लभ्यते। ततः शरीरवाचा मनसा च पापं न कुर्युः। अविमुक्ते स्थितं ज्ञानं कश्चन न वेद। एषा कथा भगवता देवीं प्रति उक्ता, सर्वपापानि नाशयति। यथा गिरिशः सर्वेशां श्रेष्ठः, तथा एष स्थलः सर्वतीर्थेषु। ते परमं क्षेत्रम् अविमुक्तं शिवधामं प्राप्नुवन्ति। तस्य परमेश्वरस्य स्थानं तैः ज्ञातुं न शक्यते। तेषां पापं शीघ्रं नश्यति, इह च परत्र च। शिवः, कालरूपः, सर्वाणि पापानि नाशयति। मृतस्य पुनर्जन्म न भवति संसारसागरस्य। योगी वा, अयोगी वा, पापी वा, पुण्यशाली वा—सर्वेषां मनः मोक्षमार्गे प्रवर्तितव्यम्। सः सर्वश्रेष्ठैः शिष्यैः सह वाराणस्यां निवसति। ततः सः ओंकाराख्यं महालिङ्गं मोक्षदं गच्छति। तस्य महत्त्वं शुद्धचित्तैः ऋषिभ्यः कथयति। केवलं स्मरणेन सर्वपापविमुक्तिः सिध्यति। वाराणस्यां सततं बुधैः पूजितं, मोक्षं ददाति। तत्र भगवन् रुद्रः प्रसन्नः, जीवेषु मोक्षं ददाति। एषः शुद्धः लिङ्गः ओंकारे स्थितः। भगवतः लिङ्गं पञ्चधा उक्तम्—आधारः च लयः च। ओंकारं प्रकाशयन् लिङ्गः पञ्चधामाख्यः इति कथ्यते।