कूर्मपुराणम्

पराशर्याय मुनये, व्यासाय च अपरिमेयतेजसे, कः अन्यः वा रुद्रं परमेश्वरं यथार्थतः वेद? तस्मै महात्मने योगिने पराशर्याय, अक्षयविष्णवे च, सत्यवत्याः पुत्राय तस्मै व्यासाय महात्मने नमः। किं तेन महात्मना कृतं? वयं श्रोतुमिच्छामः, जिज्ञासया हि वयं प्रेरिताः। स महात्मा व्यासः गङ्गातटे सर्वेशं शिवं देवमर्चयामास। तं व्यासं मुनिश्रेष्ठं मुनयः पूजार्हं पूजयामासुः। ते पुण्यशीलाः महादेवभक्ताः मोक्षधर्मान् शाश्वतान् अनुवर्तन्त। ते देवदेवस्य माहात्म्यं वेदेषु दर्शितं धर्मं च अनुसस्मरुः। तत्र जैमिनिः व्यासं गूढं शाश्वतं चार्थं पप्रच्छ। "त्वत्तः न किञ्चिद् अज्ञातं, हे मुनिश्रेष्ठ। केचित् सांख्ययोगमार्गेण प्रयुञ्जते, केचित् तपसा, अन्ये अहिंसां सत्यं च जानन्ति, केचित् संन्यासं वेदुः। केचित् तीर्थयात्रां कुर्वन्ति, अन्ये इन्द्रियनिग्रहं साधयन्ति। यदि किञ्चिद् अन्यत् गुह्यं अस्ति, तत् त्वया वक्तव्यम्।" ततः स व्यासः नन्दिवाहनं नमस्कृत्य गम्भीरया वाचा उवाच—"सर्वगूढातिगूढं वक्ष्यामि, अन्ये महर्षयः शृण्वन्तु। तत् गुह्यं, मूढैः अज्ञातं, सूक्ष्मदर्शिभिः सेव्यमानं। वेदाविदेषु विविधविद्यायाः परमं ज्ञानं न शुभदं।" एवं तत्र देवी देवानां मध्ये उपविष्टा महादेवं पप्रच्छ—"कथं त्वां पुरुषः शीघ्रं पश्यति, भगवन्? किं चान्यत् कष्टतरं कर्म लोके अस्ति? भगवन्, सर्वात्मना सुलभः सन् अपि, सर्वदेहिनां प्रत्यक्षः कथं भवति? भक्तानां हिताय, हे कामदहन, त्वं वक्तुमर्हसि।" तदा भगवान् उवाच—"सत्यं तत्त्वं वदामि, यद् परमर्षिभिः उक्तं। सर्वभूतानां संसारसागरात् मोक्षणाय तत् उपदिश्यते। महात्मानः परतपःस्थिताः तत्र वसन्ति। सर्वविद्यानां मध्ये मम अयम् अक्षयः परविद्या उत्तमास्ति। केवलं श्मशानवासिनः वा दिव्यलोकं प्राप्ताः एव तद् पश्यन्ति। अव्युक्ताः न तद् पश्यन्ति, युक्ताः मनसा एव पश्यन्ति।" "कालरूपः सन् अहं, सुश्रोणि, इमं लोकं संहरामि। मम भक्ताः तत्र यान्ति, मय्येव प्रविशन्ति। ध्यानं, स्वाध्यायः, ज्ञानं च—एते सर्वे तत्र अक्षयाः भवन्ति। यः अविमुक्तं प्रविशति, तस्य सर्वं नश्यति।" "स्त्रियः, म्लेच्छाः, चान्ये पापकुलसम्भवाः, ये अविमुक्ते निधनं प्राप्नुवन्ति, सुन्दरि, ते मम नगरे शिवस्य पुनः मानवत्वं लभन्ते। सर्वे भगवदनुग्रहेण परं पदं प्राप्नुवन्ति।" "यः कश्चन वाराणस्यां पादयोः अश्मना आहतः अपि तिष्ठति, स यत्र कुत्रापि निधनं प्राप्नोति, तस्य गतिः संसारमुक्तिः भवति।