कूर्मपुराणम्

सर्वेभ्यः सोमाय, रुद्राय, महाव्याधिकारणाय च नमः। स महादेवः, महायोगी, ईश्वरः, अम्बिकापतिश्च अस्ति। स योगिनां गुरुर्भवति, योगिभिः प्राप्तव्यः, पिनाकधारी च। अनादिः सर्वगतः स ब्रह्मनिष्ठः ब्राह्मणप्रियश्च। एकरूपः महात्मा वेदवेद्यः दिनेश्वरः सः। कालाग्निः, कालदाहकः, कामदः, कामनाशकश्च। स प्रजापतिनां उग्रेशः, भीमः, भास्करः, तमोऽतिक्रान्तश्च। स भूतं भविष्यच्च व्याप्नुवन् मन्वन्तरान्तेषु स्थितः। एते सर्वे निःसंशयं प्रतिपद्मन्वन्तरे प्रतिपद्मन्वन्तरे च व्याख्याताः। ये समदर्पणाः, ते नामरूपेण साक्षात् प्रकटन्ते। स परमभक्त्या ईशानं निश्चलां शुद्धां च भक्तिं अकरोत्। स विष्णुं सर्वज्ञं सर्वसर्गकर्तारं साक्षात् पुरतः स्थितम् अपश्यत्। स मुनिः सुन्दरकरः तं प्रणतम् स्पृष्टवान्। त्रिषु लोकेषु, हे त्रिपुरारात, शङ्करः नूनं भक्त्यवस्थानम्। स साक्षात् सर्वेश्वरं रुद्रं विश्वगुरुं ददर्श। तदा हृषीकेशः स्वयं सनातनः स्नेहपूर्वकं वचनम् अब्रवीत् — "त्वं परमया भक्त्या शर्वं शरण्यं गच्छ।" स शङ्करपुरीं गत्वा भवस्य पूजनाय प्रवृत्तः। सर्वकर्माणि परित्यज्य तस्मिन्नेव पूजायाम् एकचित्तः अभवत्। सत्यवत्याः सुतं, वा देवकीसुतं कृष्णं, परित्यज्य — पराशर्यं, तेजोविशिष्टं व्यासं — को वा अन्यः सत्येन रुद्रं परमेश्वरं वेद्? पराशर्यं महात्मानं योगिनं चाक्षरं विष्णुं — तस्मै सत्यवत्याः सुताय व्यासाय नमः। किं तत् महात्मा अकरोत्? वयं श्रोतुम् इच्छामः, हि जिज्ञासवः स्मः। स गङ्गातटे सर्वेश्वरं शिवं पूजयामास। मुनयः श्रेष्ठमुनिं व्यासं पूजया पूजयामासुः। ते पुण्यात्मानः महादेवभक्ताः मुक्तिधर्मपरायणाः आसन्। ते देवदेवस्य माहात्म्यं वेदप्रतिपादितं धर्मं च अनुशास्ति स्म। तत्र जैमिनिः व्यासं गूढं सनातनं चार्थं पप्रच्छ। "न किञ्चिद् अस्ति यन्न त्वया ज्ञातम्, हे परममुनि।" केचित् मुनयः सांख्ययोगाभ्यासी, अपरः तपस्विनः। अन्ये अहिंसां सत्यं च जानन्ति, केचित् त्यागविदः। केचित् तीर्थयात्रां कुर्वन्ति, अन्ये इन्द्रियनिग्रहम् आचरन्ति। यदि किञ्चिद् अन्यत् रहस्यं अस्ति, तत् वक्तव्यम्। ततः स वृषध्वजाय नमस्कृत्य गम्भीरैः वाक्यैः प्रोवाच — "परमं रहस्यम् वक्ष्यामि, अन्ये च महर्षयः शृण्वन्तु। तद् गुह्यं, अदृष्टं मूढैः, सूक्ष्मदर्शिभिः सेव्यम्। वेदविहीनानां मध्ये परमविद्या न शुभदा।" तत्र देवी देवानां मध्ये उपविष्टा, महादेवं पप्रच्छ।