जलस्य च पृथिव्याः संयोगात्, हे महाभाग, ओषधयः प्रथमं समुत्पन्नाः। ततः कालेन पुष्पफलवतीः तरवः लता च जाताः, स्वकाले स्वकाले पुष्पाणि च फलानि च वहन्तः। एषा सृष्टिः केवलं त्रेतायुगस्य प्रवृत्त्या न जाताऽभूत्, किन्तु नियतमेव तद् अभवत्। तदा वृक्षलतानां ओषधीनां च बलवद्भिः बलात् ग्रहणं कृतम्। तदा पितामहस्याज्ञया पृथुः पृथिवीं दुहितरं दुहित्वा तस्याः सर्वरत्नानि धनानि च कालबलात् बलात् च आकृष्य समाहरत्। ततः ब्रह्मणा ब्राह्मणानां हितार्थं क्षत्रियाः सृष्टाः। स एव च हिंसारहितं यज्ञकर्म स्थापयामास। किन्तु तत्र रागः लोभः कलहः धर्मविषये संशयश्च उत्पन्नः। ततः द्वापरादिकाले व्यासेन वेदः चतुर्धा कृतः। मन्त्रब्राह्मणसंस्थानं, स्वरवर्णविन्यासभेदः, सामान्यविशेषपरिवर्तना, स्थले स्थले चार्थभेदः अभवन्। तत् पश्य, पुण्यश्रोत्र, इतिहासाः, पुराणानि, धर्मशास्त्राणि च प्रवर्तितानि। वाङ्मनःकायैः क्लेशात् जनानां वैराग्यम् उपजायते। चिन्तनात् वैराग्यं, वैराग्याद् दोषदर्शनं जायते। द्वापरयुगे रजस्तमस्संयुक्तः व्यवहारः प्रवर्तते इति निगद्यते। स एव द्वापरे सम्प्रकुप्य कले काले नश्यति। कलियुगे पुरुषाः तमसा निरन्तरं विक्षिप्ताः तदर्थं यत्नं कुर्वन्ति। भूमौ भीषणं शुष्कभीतिः क्लेशश्च भविष्यति। लोभयुक्ताः मिथ्यावादिनः, दुष्टाः जनाः दुःखाय जायन्ते। ब्राह्मणानाम् कर्मदोषात् जनानां भीतिः सञ्जायते। ते यज्ञान् विधिविपरीतान् कुर्वन्ति, अल्पबुद्धयः वेदान् पठन्ति। कलियुगे शय्यासनभोजनासक्तिः भविष्यति, नरपतिनाथ, गर्भहत्या वीरहत्या च प्रवर्तते। द्विजातयः अन्यानि विहितकर्माणि न करिष्यन्ति। वेदाः धर्मशास्त्राणि पुराणानि च कलियुगे, ब्राह्मणानां स्वधर्मे न रतिः स्यात्। जनाः परस्परं याचनायाम् अत्यन्तं प्रवर्तिष्यन्ति। स्त्रियः केशान् विकीर्णयिष्यन्ति। युगान्ते शूद्राः धर्माचरणम् आरभन्ते। चौराः अन्यचौरात् चौर्यं कुर्वन्ति, अपरः चौरात् अपि चौर्यं करोति। अधर्मरागात् तमोगुणप्रधानः आचारः कलियुगलक्षणं स्मृतम्। केचन वेदान् विक्रयन्ति, अन्ये तीर्थानि अपि विक्रयन्ति। ये शूद्राः राजसेवकाः, ते द्विजश्रेष्ठान् ताडयन्ति। राजा जञात्वापि न हिंसति, किन्तु कालेन बलात् कलौ हिंसति। ये अल्पविद्यालक्ष्यबलसम्पन्नाः, ते शूद्रान् पूजयन्ति। द्विजातयः सेवायोग्यतां दृष्ट्वा द्वारे तिष्ठन्ति। तत्र ब्राह्मणाः स्तुतिभिः स्तुवन्ति, सेवां कुर्वन्ति च कलियुगे। ते वेदमन्त्रान् पठन्ति, किन्तु भीषणं नास्तिक्यं गृह्णन्ति। तपस्विनः शतानि सहस्राणि च जायन्ते। एवं, हे नरश्रेष्ठ, युगक्रमेण धर्मस्य विकारः, वर्णानां कर्मणां च विक्षेपः, कलियुगे विशेषतः तमसा जनानां मनांसि व्याप्नोति।