कूर्मपुराणम्

अविव्यक्तरूपः श्रीविष्णुः तत्र शिष्यभावेन स्थित्वा, जगत्स्वरूपः सः विष्णुः स्वयमेव मम गृहे आगतः। तस्य आगमनस्य कारणं किमिति अहं पृच्छामि—यथा एतादृशः महान् आत्मा किमर्थं मम समीपं आगच्छति। ततः योगमहात्मा विष्णुः तं नमस्कृत्य एवमुवाच—“भगवन्, तव दर्शनाभिलाषः मम हृदि जातः, अतः अहं तव आश्रमे आगतः। कदा, कुत्र च, उमापतिं तं प्रभुं अहं द्रक्ष्यामि?” तदा सः महायोगी प्रत्यवदत्—“भक्त्या, घोरतपसा, यत्नपूर्वकं इहैव तं अनुष्ठानं कुरु। अत्रैव तपस्विनः जपध्याननिरता भगवन् शिवे लीनाः सन्ति। सः योगी विविधैः प्राणिभिः सह क्रीडति, योगिभिः परिवृतः। अत्रैव वसिष्ठः ऋषिः महेश्वरात् योगविद्यां प्राप्तवान्। तं दृष्ट्वा सः परमज्ञानं, सर्वेश्वरं च प्राप्तवान्। सुरभिः भक्तियुक्ता रुद्रात् पुत्रान् प्राप्तवती। तं हरं दृष्ट्वा ते निर्भयाः सुखं प्राप्ताः। सः वसिष्ठः परमयोगं, शास्त्रस्य च श्रेष्ठं कर्तृत्वं प्राप्तवान्। तेन प्राचीनं पुण्यं ग्रन्थं द्विजश्रेष्ठेभ्यः शिष्यान् उपदिष्टवान्। पुरुषश्रेष्ठ, सः ग्रन्थः द्वादशसहस्रश्लोकसम्पन्नः। अत्रैव शिष्यैः शंसपायनवचनात् प्रकाशितः। तस्य आज्ञया तेन योगशास्त्रं निर्मितम्। शुक्रो योगविदां श्रेष्ठः महेश्वरात् पुत्ररूपेण प्राप्तः। त्वं विश्वेशं जटिलं उग्रं द्रष्टुं अर्हसि। पाशुपतव्रतं योगं च कृष्णाय निष्कलुषकर्मणे दत्तम्। तत्रैव सः भगवान् रुद्रं तपसा पूजितवान्। शिवे एकचित्तः रुद्र मन्त्रं दिवानिशं जपितवान्। महादेवः महेश्वरः देवीसहितः आकाशे प्रकटितः। देवीसहितं तं महादेवं दृष्टवान्। सहस्रसूर्यसमप्रभं तं ददर्श। शम्भुं प्राणेश्वरं अपि दृष्टवान्। आदिदेवम् तं पुरातनं पुरः स्थितं ददर्श। शंखखड्गचक्रधरं आदिपुरुषं अपि ददर्श। लोकगुरुं पितामहं दिव्यतेजसा दीप्तं ददर्श। कुमारं अग्निदेवम् शूलपाणिं अपि ददर्श। स्वायम्भुवमनुं अपि ददर्श। तदा स्वात्मनि आत्मानं चिन्तितवान्। धर्मज्ञाः त्वां एव सर्वं इति घोषयन्ति। त्वं एव देवः प्रभुः, शरणं अहं याचामि। त्वं एव देवः प्रभुः, शरणं अहं याचामि। तव चरणयुगलं अनुग्रहेण स्मरन्, सततं त्वां सत्यं श्रीमान् सर्वेश्वरं, परममंगलं उपगच्छामि। महादेव, नित्येश्वर, पुनः पुनः नमः। वज्रधराय, दिशाम्बराय, जटिलाय च ते नमः।