कूर्मपुराणम्

अनादिः अव्ययः अनन्तः प्रजापतिनां महेश्वरः सन्, स महानात्मा तत्र स्थितः। तस्य धाम प्रति शीघ्रं गोविन्दः जगाम। देवकीसुतः तत्र देवतान्, ऋषीन्, पितॄंश्च विधिवत् तर्पयामास। सः अतीवतेजस्विनः शम्भोः लिङ्गानि सम्यक् पूजयामास। तत्र निवसन्तः सर्वे जनाः पुष्पैः अक्षतैश्च पूजनं कृतवन्तः। ते सर्वे तत्र सुभगदेहाः स्थिरा एव स्थिताः। यदा यथाकामं कर्म सम्पन्नं दृष्ट्वा, ते प्राचीनां पुरीं त्यक्तुम् आरब्धवन्तः। ततः सः उत्तमानि पुष्पाणि गृहीत्वा मुनिश्रेष्ठस्य गृहं प्रविवेश। सः मुनिं शान्तं जटिलं वल्कलधारिणं शीर्ष्णा प्रणम्य, योगिनां अतिथिं श्रेष्ठं आसने उपवेशयामास। अनिर्वचनीयमूर्तिः विष्णुः तत्र शिष्यवत् स्थितः। एष एव विष्णुः, विश्वात्मा, मम गृहे साक्षात् आगतः। हे भगवन्, किमर्थं त्वादृशः जनः अत्र आगतः? महायोगी सः, तम् अभिवाद्य, इदं वचनम् उवाच— "भगवन्, तव साक्षात्कारेण उत्सुकः, अहं तव धाम आगतः। कदा च, कतिपयकालानन्तरं, अहं उमापतिं द्रक्ष्यामि?" सः उवाच— "भक्त्या तपसा च तीव्रेण, अत्रैव यत्नेन कुरु। अत्र ये तपस्विनः जपध्याननिष्ठाः, ते भगवति लीनाः सन्ति। सः योगिभिः परिवृतः, नानाविधैः प्राणिभिः सह क्रीडति। वसिष्ठः मुनिवर्यः महेश्वरात् योगं प्राप्तवान्। तम् दृष्ट्वा, सः परमज्ञानं परमेश्वरं च प्राप। सुरभिः भक्तियुक्ता रुद्रात् पुत्रान् अलभत। हरं दृष्ट्वा, ते अभयाः सन्तः परमं सुखं प्राप्तवन्तः। सः परमयोगं श्रुतिकर्तृत्वं च प्राप्तवान्। सः प्राचीनं पुण्यग्रन्थं द्विजश्रेष्ठेभ्यः योग्येभ्यः शिष्येभ्यः उपदिशत्। एष ग्रन्थः, नरश्रेष्ठ, द्वादशसहस्रश्लोकयुक्तः। अत्रैव शिष्यैः शांशपायनवचनेन प्रचारितः। तस्य आज्ञया, सः अतुलनीयं योगशास्त्रं निर्मितवान्। शुक्रः योगविदां श्रेष्ठः, महेश्वरात् पुत्ररूपेण प्राप्तः। त्वं विश्रुतं विश्र्वेशं जटिलं उग्रं द्रष्टुम् अर्हसि। पाशुपतव्रतं योगं च कृष्णाय निष्कल्मषकर्मणे दत्तम्। अत्रैव प्रभुः तपसा रुद्रं सम्यक् उपास्त। सः मनसा केवलं शिवे निष्ठां कृत्वा, रुद्रमन्त्रं दिवानिशं जपन् आसीत्। ततः महादेवः महेश्वरः देव्या सह आकाशे प्रादुरासीत्। सः देव्या सह महादेवं दृष्टवान्। सः सहस्रसूर्यसमप्रभं तम् अपश्यत्। सः शम्भुं प्राणनाथं अपश्यत्। सः पुरातनं देवम् अग्रे स्थितं दृष्टवान्। सः आद्यं देवम् शङ्खखड्गचक्रपाणिं अपश्यत्। सः पितामहम् लोकगुरुं दिवि दीप्तमानं अपश्यत्।