कूर्मपुराणम्

स उत्तमव्रतमनुष्ठातुमिच्छन्, निराहारव्रतस्य संकल्पेन तां दुःखितां कृत्वा तस्यै तदुवाच। तत्रैव भगवान् महेश्वरः स्थित्वा लोकमुक्तये कारणभूतः। यदा लिङ्गरूपेण विश्वनाथमवलोकयिष्यसि, तदा सर्वपापेभ्यः विमुक्तो भविष्यसि। वाराणस्यां हरं दृष्ट्वा, स तदा पापबन्धनात् विमुक्तः अभवत्। तस्य करुणया प्रार्थितः कण्वः तस्मै यज्ञकर्म सम्यक् निर्वहत्। तस्य जन्मसमये एव राजानं सर्वे तत्रोपस्थिताः। गन्धर्वप्रियाः द्विजप्रियाश्च सर्वा कन्यकाः तं गृहीत्वा संरक्षयामासुः। अथ क्रोष्टोः कुलस्य पुण्यश्रवणं शृणुत, यत्पापहरं नृणाम्। तस्य पुत्रः स्वाती महान् अभवत्; तस्मात् उशद्गुः जातः। ततः चैत्चरथिः शशबिन्दुः लोके विख्यातः। तस्य पुत्रः पृथुकर्मा, तस्मात् पृथुजयः अभवत्। पृथुश्रवाः तस्य पुत्रः, स च पृथुषु श्रेष्ठः। स सुवर्णकवचः, आर्यैः परित्यक्तः। तस्मात् विदर्भः अभवत्; विदर्भात् क्रथः कैशिकश्च जातौ। धृतिः तस्य पुत्रः, धृतेः सम्स्तः अभवत्। तस्य बुद्धिमान् सुतः सुमन्तुः, सुमन्तोः अनलः पुत्रः। तेषु ज्योतिष्मान् श्रेष्ठः, तस्य पुत्रः वपुष्मान्। वपुष्मतः वितरथः, स रुद्रभक्तः महाबलः। वृष्णेः निवृत्तिः जातः; निवृत्तेः दशर्हः अभवत्। जैमुतिः वीर्यवान् अभवत्, विकृतिः शत्रुवीरहननः। स सर्वदा दानधर्मपरायणः, सत्पथनिष्ठः। तदा ऋषयः भीत्या शीघ्रं पलायिताः। दुर्योधनः ज्वलनसदृशः, महाशक्तिधरः शूलपाणिः। स सरस्वत्या सुप्रच्छन्नं परमं स्थानं ददर्श। देवीं सरस्वतीं प्रत्यक्षं दृष्ट्वा, स सस्मरणं शिरसा नमस्कृत्य भूमौ सस्नात्पतितः, 'शरणागतः अस्मि' इति व्याहरत्। तां वाग्देवीं, अनाद्यन्तां, राज्ञीं, ब्रह्मचारिणीं, हिरण्यगर्भपत्नीं, त्रिनेत्रां, शशिधारिणीं, स सविनयमुपस्थितः, 'रक्ष मां भगवति, भीतः शरणागतः अस्मि' इत्युवाच। स तत्र सरस्वत्याः निवासे दानववधाय प्राप्तः। तदम्बाजगत्त्रयस्य स्थानं चन्द्रसूर्यसदृशं विराजते स्म। स तं शूलपातेन वक्षसि विदार्य भूमौ अपातयत्। तत्र दैत्ये निहते निर्भयः शीघ्रगामी चाभवत्। तस्मात् स ब्राह्मणश्रेष्ठ, पुरन्दरपुरीसदृशां नगरीं गतः। तत्र सरस्वतीं नानायज्ञैः सुवर्णेन च पूजयामास। तस्य पुत्रः शकुनिः देवीभक्तः महातेजाः अभवत्। देवक्षत्रः तस्य पुत्रः अश्वमेधयागं चकार। तस्य द्वौ पुत्रौ सुत्रमः अनुश्च अभवताम्। स महात्मा दाननिष्ठः, धनुर्वेदविदां श्रेष्ठः। स कुन्दगोलादिभ्यः श्रुत्वा धर्मोपदेशं प्रतिष्ठापयामास।