कूर्मपुराणम्

आकाशे दिव्यप्रभामण्डितः, दिव्यहारधारणया शोभमानः स राजा एकदा उर्वशीं मनसा चिन्तयामास—"सैव एष हारस्य योग्यतमा।" तस्य मनसि तामेव प्राप्तुम् अभिलष्य, स महान् युद्धमारभत हारग्रहणाय यत्नं कुर्वन्। ततः स उत्सुकः कालिन्द्याः अप्सरसं द्रष्टुं ययौ। पृथिवीं सप्तद्वीपसमेतां विचरन्, स राजा हेमकूटं पर्वतानां श्रेष्ठं प्राप्नोत्। तत्र तौ दिव्यहारयुक्तौ उग्रकामेन रममाणौ आस्ताम्। कामवशात्, स राजा पर्वतानां शिखराणि न पश्यन् अग्रे ययौ। तदनन्तरं दिव्यबलसम्पन्नः स देवलोकं, महमेरुं जगाम। स्वस्य बाहुबलं आश्रित्य, स शिखराणि अतिक्रम्य तान् प्राप्तवान्। तत्र स ताम् निर्यदोषरूपां पुनः दृष्ट्वा हारं तस्यै दत्त्वा। आत्मनं पूर्णं जानन्, स तया दीर्घकालं रममाणः। ततः किम् पूर्वं कृतं, हे राजन्, यः नगरं व्यर्थं गत्वा? कण्वस्य दर्शनं तथा हारग्रहणं। कण्वः तव शापं दास्यति, तव प्रियायाः अपि हरणं भविष्यति। तस्याः समीपे तिष्ठन्, मनः स्थिरं कृत्वा, स तत्रैव अवस्थितः। स सदा सुरोमाषां, पिङ्गलोक्षणां सूक्ष्मकेशां, प्रकाशयामास। "धिक् माम्," इति मनसा निश्चित्य, स तपः आरब्धवान्। पुनः द्वादशवर्षाणि, स राजा वायुभोजनं कृत्वा जीवितवान्। अप्सरसा सह निवसन्, स परमं तपः योगं च अचरत्। अनाहारव्रतं कर्तुम् इच्छन्, तस्यै तद् उक्त्वा, तां दुःखितां कृतवान्। तत्र महेश्वरः देवः, जगत् मोक्तुम् स्थितः। विश्वेश्वरं लिङ्गरूपेण दृष्ट्वा, सर्वपापात् विमुक्तः भविष्यसि। वाराणस्यां हरं दृष्ट्वा, स पापात् विमुक्तः अभवत्। कण्वः, करुणया अनुरोधितः, तस्य यज्ञं निर्वहत्। स राजा जातमात्रः, तैः सेवितः अभवत्। सर्वा कन्याः, गन्धर्वद्विजप्रियाः, तं गृहीत्वा। शृणु च क्रोष्टोः वंशं, यः नरपापविनाशकः। तस्य पुत्रः महा-स्वातिः; तस्मात् उषद्गुः अभवत्। ततः लोके चैत्वरथिः शशबिन्दुः प्रसिद्धः। तस्य पुत्रः पृथुकर्मा, तस्मात् पृथुजयः। पृथुश्रवाः तस्य पुत्रः, स पृथुषु श्रेष्ठः। स सुवर्णकवचधारी, आर्यैः पराङ्मुखीकृतः। तस्मात् विदर्भः अभवत्; विदर्भात् क्रथः कैशिकः च। धृतिः तस्य पुत्रः; धृतेः पुत्रः संस्तः। तस्य बुद्धिमान् पुत्रः सुमन्तुः; सुमन्तोः अनलः। तेषु ज्योतिष्मान् श्रेष्ठः; तस्य पुत्रः वपुष्मान्। तस्य पुत्रः वितरथः, हे विप्राः, रुद्रभक्तः महाबलः। वृष्णेः निवृत्तिः अभवत्; तस्मात्, हे द्विजाः, दशार्हः। जैमूतिर्वीरः अभवत्; विकृतिः शत्रुवीरविनाशकः। एवं दिव्यवंशः, पुण्यकृत्यः, पुण्ये कृत्ये, पुण्यस्मरणे, पुण्यश्रवणे च, पापं नाशयति।