कूर्मपुराणम्

ततः सर्वे महान् उत्साहेन सप्तर्षिमुनिवासं प्रति जग्मुः। यः पुरुषः यं देवताम् इच्छति, सा एव तस्य स्वदेवता भवति—एवं धर्मः। विशेषतः, हे राजानः, एष नियमः सर्वदा न भवति, कदाचित् अन्यथा अपि स्यात्। ब्राह्मणानां देवताः अग्निः, आदित्यः, ब्रह्मा, पिनाकधारिणः च घोषिताः। गन्धर्वाणां सोमः, यक्षाणां अपि सोमः उच्यते। राक्षसानां शङ्करः, रुद्रः च, किंनराणां पार्वती। मनुष्यानां उमा देवी, विष्णुः च सूर्यः सह। वैखानसर्षिणां सूर्यः, तपस्विनां महेश्वरः। सर्वेषां ब्रह्मा भगवान्, देवदेवः, प्रजापतिः। अतः विजयोद्ध्वजः विष्णुपूजायाः अर्हः इति। ते सर्वे शत्रून् विजित्य भूमिम् अधितिष्ठन्। तदा सर्वजन्तूनां भयङ्करः एकः भूतेश्वरः नगरम् आगतः। स सूर्यसदृशं त्रिशूलम् आदाय दशदिक् निनादितवान्। केचन प्राणान् त्यक्तवन्तः, केचन भयेन पलायितवन्तः। दानवाः शूलैः, पर्वतशृङ्गैः, खड्गैः, गदाभिः च युद्धम् अकुर्वन्। स तीक्ष्णात्मा तान् निरोधनं कृतवान्, कल्पान्ते भैरव इव। ते युद्धाय निराकारम् अभिमुखम् अभ्यधावन्। कृष्णः प्रजापत्यं, वायव्यं, धृष्णं च अस्त्रं प्रयुक्तवान्। तानि अस्त्राणि दानवः त्रिशूलस्य प्रहारैः विदारितवान्। मन्त्रबलात् तानि प्रक्षिप्य, न घोषं कृतवान्। दानवः चन्द्रमाः कालान्ते इव, न चलितः। किन्तु जयध्वजः बुद्धिमान् विश्वेश्वरं स्मृतवान्। सः श्रीपतिं पीतवस्त्रधरं पुरातनं रक्षकं स्मृतवान्। वासुदेवस्य आज्ञया भक्तस्य अनुग्रहाय, सः विदेहं दानवान् प्रति प्रेषितवान्, हरिरिव। विदेहः पर्वतशृङ्गसदृशं शिरः भूमौ निपातितवान्। तदनन्तरं ते रम्यां नगरीम् प्रविश्य भ्रातरं पूजितवन्तः। महर्षिः विश्वामित्रः कर्तवीर्यपुत्रं द्रष्टुं आगतः। तं सुन्दरासने उपवेश्य भक्त्या पूजितवान्। ‘‘युद्धे मया विदेहः दानवाधिपः निहतः। सः मम शरणं गतः, तेन मम शुभं वरं प्राप्तम्। केन प्रकारेण हरिं पूजितव्यम्? सर्वं मे कथय, मम परमं कौतुकम् अस्ति।’’ विष्णुः सर्वभूतात्मा—तं शरणं गत्वा मोक्षः लभ्यते। सः कामरहितया चेतसा पूजितव्यः, अन्यथा न। वीरैः अन्यैः पूजितः सः ब्राह्मणैः स्वं धाम प्रविष्टवान्। ते यज्ञेन रुद्रं पूजितवन्तः—अक्षरं, यज्ञसाध्यं, कामरहितम्। गौतमः, अत्रिः, अगस्त्यः च रुद्रभक्ताः आसन्। सः जनार्दनाय, आदिदेवाय, प्रजासम्भवाय, यज्ञान् कारितवान्। तदा भगवाञ् प्रभुः प्रकटितः, अद्भुतमिव दृश्यते स्म।