कूर्मपुराणम्

श्रीविष्णुः केशवः केशिनाशनः पूजनीयः इति पूर्वजैः निर्दिष्टम्। तदनन्तरं, मोक्षार्थिनां पूज्यः रुद्रः, संहारकारकः, इति अपि उक्तम्। कल्पान्ते भगवाञ् तमोगुणं आश्रित्य सर्वस्य संहारं करोति। त्रिशूलधारी प्रभुः ज्ञानबलात् सर्वं सृष्टिं विनाशयति। सत्गुणेन मोक्षः सम्पद्यते; हरिः सत्गुणस्वरूपः। सत्गुणसम्पन्नः स भगवान् मोक्षं ददाति; अतः हरः पूजनीयः इति पुनः निर्दिष्टम्। स्वधर्म एव मोक्षमार्गः; अन्यः मार्गः मुनिभिः न स्वीक्रियते। परमः धर्मः आदिपुरुषस्य, अनन्तवीर्यस्य, भगवतः पूजनं इति कथितम्। अर्जुनः अपि स्वधर्मं आचरन् मोक्षं प्राप्तवान्। मुनयः प्रमाणं; यद् यत् ते वदन्ति, तत् एव सत्यम्। ततः सर्वे उत्साहसम्पन्नाः सप्तर्षिमुनिवाटिकां गच्छन्ति। यः यं देवताम् इच्छति, स एव तस्य देवता इति नियमः। किन्तु, हे राजन्, एषः नियमः सर्वदा न प्रवर्तते; कदाचित् अन्यथा भवति। ब्राह्मणानां पूज्यः अग्निः, आदित्यः, ब्रह्मा, पिनाकधारीश्च। गन्धर्वाणां सोमः, यक्षाणां अपि सोमः। राक्षसाणां शङ्करः, रुद्रः; किंनराणां पार्वती। मनूनां उमा देवी, विष्णुः च सूर्यः। वैखानसर्षिणां सूर्यः; तपस्विनां महेश्वरः। सर्वेषां ब्रह्मा भगवन्, देवदेवः, प्रजापतिः पूज्यः इति। अतः विजयध्वजः, विष्णोः पूजायाः अर्हः इति निष्कर्षः। सर्वे शत्रून् विजित्य भूमिं शासितवन्तः। तेषां नगरे सर्वजीवानां भयङ्करः कश्चित् आगतः। स त्रिशूलं सूर्यप्रभं गृहीत्वा दशदिशाः निनादयति। केचन प्राणान् त्यक्तवन्तः, केचन भीताः पलायितवन्तः। दानवाः शूलैः, पर्वतशृङ्गैः, खड्गैः, गदाभिः युद्धं कृतवन्तः। उग्रात्मा तान् कल्पान्ते भैरवः इव निगृह्यति। युद्धाय सज्जीभूताः, ते निराकारं समभ्यधावन्। कृष्णः प्रजापत्यं, वायव्यं, धृष्णं च अस्त्रं प्रयुञ्जत्। दानवः तानि अस्त्राणि त्रिशूलेन भङ्क्त्वा विनिपातयति। मन्त्रबलात् तानि अस्त्राणि प्रक्षिप्य, न निनादः कृतः। स दानवः, चन्द्रमाः अन्ते यथा, न चालयितुं शक्यः। किन्तु, जयध्वजः, बुद्धिमान्, विश्वस्य प्रभुं स्मरत्। स श्रीपतिं, पीतवाससम्, पुरातनं रक्षकं, चिन्तयति। वासुदेवस्य आज्ञया, भक्तस्य अनुग्रहाय, स हरिः दानवान् प्रति विदेहं प्रेषयति। विदेहः दानवशिरः पर्वतशृङ्गसदृशं भूमौ पातयति। ते शोभनां नगरं प्रविश्य, भ्रातृं अपि पूजयन्ति। महर्षिः विश्वामित्रः कर्तवीर्यपुत्रं द्रष्टुम् आगच्छत्। तं दिव्ये आसने उपवेशयित्वा, भक्त्या पूजयति। युद्धे अहं विदेहं, दानवराजं, निहतवान् इति अन्ते उक्तम्।