कूर्मपुराणम्

तस्मात् चन्द्रावलोकः समुत्पन्नः, तस्य पुत्रः तारा­पीड इति ख्यातः। एवं सर्वे संक्षेपेण कीर्तिताः, द्विजोत्तम। स सर्वपापविमुक्तः स्वर्गलोके पूज्यते। तस्य षट् पुत्राः आसन्, येन्द्रतेजसः समन्विताः। तेषां नामानि शतायुः, श्रुतायुः, तथा दिव्यौर्वशीसुतौ इति। श्रूयते च, ते प्रभायाः, स्वर्भानुदुहितुः, उत्पन्ना इति। नहुषस्य अपि षडुत्तराः पुत्राः इन्द्रतेजसः समाः आसन्—यतिः, ययातिः, संयतिः, अयतिः, वियतिः, अश्वक इति। तत्र शर्विष्ठा नाम वृषपर्वणः दुहिता, असुरी जात्या आसीत्। शर्विष्ठया द्रुह्यु, अनु, पुरु इति त्रयः पुत्राः अभवन्। तेषु पुरुः कनिष्ठः, पितुः आज्ञाकारकः आसीत्। पश्चिमदिग्भागे उत्तरा नाम पत्न्या द्रुह्युः अनुश्च जाताः। स राजा पत्निभिः सहितः नव पुत्रान् अलभत। तत्र सहस्रजित् ज्येष्ठः, ततः क्रोष्टृ, नल, अजित, रघुश्च। शतजितस्य अपि त्रयः धर्मिष्ठाः पुत्राः अभवन्। हैहयस्य धर्मा नाम पुत्रः, यः तेनैव ख्यातः। धर्मनेत्रस्य कीर्तिः, तस्य पुत्रः संजितः। भद्रश्रेण्यस्य दुर्दमः राजा अभवत्। धनकस्य चत्वारः पुत्राः लोके विख्याताः। कृतवीर्यः चतुर्थः, तस्मात् कर्तवीर्यार्जुनः अभवत्। तस्मिन्नेव रामो जमदग्न्यः, जनार्दनः, मृत्युः अभवत्। ते सर्वे शस्त्रविदः, बलिनः, विक्रान्ताः, धर्मिष्ठाः, नम्राश्च आसन्। जयध्वजः तेषु एकः, बलवान्, नारायणपरायणः राजा आसीत्। एते महात्मानः रुद्रभक्ताः शंकरं पूजितवन्तः। स विष्णौ शरणं गतः, धर्मनिष्ठः दिव्यः आसीत्। स एव अस्माकं पिता अभवत्, भगवत्सेवायाम् एकचित्तः। राजानः ये पृथिव्यां वसन्ति, ते विष्णोः अंशतः जाताः। विष्णुः, जगत्पालकः, हरिः, सदा पूजनीयः। सृष्टिस्थितिसंहारकारणानि त्रिरूपाणि उक्तानि। ब्रह्मा रजोगुणरूपेण सृष्टिं करोति; हरः तमोगुणरूपेण संहारं करोति। पुण्यः विष्णुः, केशवः, केशिनाशनः, सदा पूज्यः। ते ऊचुः—रुद्रः संहारकर्ता, मोक्षकामैः पूज्यः। कल्पान्ते भगवान् तमोगुणं आश्रित्य संहारं करोति। त्रिशूलधारी ज्ञानरूपेण सर्वं नाशयति। सत्त्वगुणेन जीवः मोक्षं लभते; हरिः सत्त्वस्वरूपः। सत्त्वयुक्तः स मोक्षदः; तस्मात् हरं पूजयेत्। स्वधर्म एव मोक्षपथः, अन्यो न ऋषिभिः अनुमतः। परमो धर्मः स भगवान् पुराणः, अपरिमितबलः। अर्जुनोऽपि अस्माकं पूर्वजः स्वधर्ममाचरन्। ऋषयः प्रमाणम्; यद् वदन्ति, तत् एव सत्यम्।