कूर्मपुराणम्

त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धा सीता धर्मशीलया दाक्षिण्यसम्पन्नया च विराजमाना आसीत्। जनकः तां सीतां, या रामं पतिं वरयामास, तस्मै रामाय प्रददौ। रिपूनां विनाशाय जनकेन अद्भुतं धनुः अपि दत्तम्। द्विजश्रेष्ठ, तदा रिपुघ्नः अस्मिन्लोके उद्घोषयामास—देवो वा दानवो वा, यः सीतां विजेष्यति, स एव योग्यः स्यात्। ततः स रामः तद् धनुः सुलभेन उत्थाय भङ्क्त्वा गृहीत्वा च जगाम। धर्मात्मा रामः सेनया सहितः कार्त्तिकेयवत् आसीत्। अथ स राजा ज्येष्ठं वीर्यवन्तं रामं राज्याभिषेकाय समारभत्। तदा तस्य भार्या, मनसा विक्लवत्वात्, पतिं निरोद्धुम् आरब्धा, वचनं च प्राह—“पूर्वं त्वया मम वरः दत्तः।” धर्मवित् रामः तस्याः वचनेषु ‘एवं भवतु’ इति प्रत्युवाच। आत्मसंयम्य सः पत्नीं सहितः वनं प्रस्थितवान्, प्रतिज्ञां कृत्वा। तत्र रामः लक्ष्मणेन सह विवेकी स्वामी निवसति स्म। तदा राक्षसः तपस्विवेषधारी सीतां हृत्वा स्वपुरीं निनाय। तयोः रामलक्ष्मणयोः शत्रुघ्नयोः दुःखशोकाभ्यां क्लिश्यमानयोः स्थितिः अभवत्। तत्र शुद्धकर्मणः रामस्य वानरैः सह सौहार्दं जातम्। महाबलवान् पवनसुतः हनुमान् सदा रामस्य प्रियः आसीत्। ‘अहं सीतां आनयिष्यामि’ इति सङ्कल्प्य, अन्वेषणाय प्रस्थितः। सः सागरे स्थितां रावणपुरीं लङ्कां गत्वा, तत्र निष्कलङ्कां सीतां राक्षसीभिः परिवृतां ददर्श। तस्यै रामस्य नीलोत्पलसमानस्य तथा आत्मन्यवस्थितस्य लक्ष्मणस्य च आश्वासं दत्तवान्। प्रमाणाय रामस्य मुद्रिकां ददौ। सा हर्षविस्तृतनेत्रा, रामः आगतः इति निश्चितवती। ‘महाबाहुः रामः त्वां आनयिष्यति’ इति उक्त्वा पुनः प्रतस्थे। सः रामलक्ष्मणयोः पुरतः स्थित्वा ताभ्यां पूजितः। लक्ष्मणः राक्षसैः सह युद्धे निश्चयमकरोत्। धर्मात्मा रामः सेतुं निर्माय, रावणं हत्वा विजयी अभवत्। वायुसुतस्य साहाय्येन सीतां पुनरानीय। राघवः तत्र लिङ्गं स्थाप्य, पूजनं च कृतवान्। स्वयमेव भगवान् परमं वरं ददौ। ये महापातकिनः तेषां पापं नश्येत्। केवलं लिङ्गदर्शनात् सर्वदोषनाशः—अत्र न संशयः। यावत् सेतु अस्ति, तावत् अहं अत्र गुह्यरूपेण स्थित्वा भविष्यामि। केवलं लिङ्गस्मरणेन दिनपापानि नश्यन्ति। तत्र रुद्रः गणैः नन्दिना च सह अन्तर्धानं गतः। ततः महातेजाः रामः भरतेन अभिषिक्तः। अश्वमेधयज्ञेन सः शङ्करं यज्ञघ्नं पूजयामास। तदा लवः महाभाग्यसम्पन्नः, प्राज्ञः, सर्वसत्यवित् जातः। नलः निषधाधिपतिः अभवत्; तस्मात् नभः जातः। तस्य पुत्रः वीर्यवान् देवानीयकः आसीत्।