कूर्मपुराणम्

कैकेसी राक्षसाधिपतिः रावणः पुत्रः अभवत्। पुष्पोत्कटा अपि विश्रवसे महात्मनः पुत्रान् उत्पादयामास। कुम्भिनसी तथा राका—एषां अपि सन्ततिं शृणु। सर्वे तपस्याः बलात् उन्नताः, रुद्रभक्ताः, भीषणस्वरूपाः च आसन्। तत्र भूताः, प्रेताः, नागाः, वराहाः, गजाः च अभवन्। मरीचिपुत्रः कश्यपः स्वयम् सृष्टिकर्ता अभवत्। सः अध्ययनयोगनिष्ठः, हरभक्तः, महातेजस्वी च आसीत्। कृष्णाश्वस्य पत्नी घृताचीति श्रूयते। तस्याः पुत्राः वेदवेदाङ्गनिष्ठाः, तपसा पापक्षयम् प्राप्तवन्तः। तत्र नारदः ऋषिः दक्षस्य शापात् ऊर्ध्वरेताः अभवत्। दक्षः कोपात् रक्तलोचनः नारदं शप्तवान्—तस्य वंशः विनष्टः, सः अपुत्रः भविष्यति। श्रीमान् पराशरः, सर्वविद्याप्रधानः, तपस्विनां श्रेष्ठः, शक्तिपुत्रः अभवत्। सः अतुलनीयम् पुत्रम् प्राप्तवान्—भगवान् कृष्णद्वैपायनः। सः स्वांशेन भूमौ अवतर्य, परमं पदम् प्राप्तवान्। तस्य कन्या कीर्तिमती, व्रतनिष्ठा, योगजननी अभवत्। अधुना कश्यपवंशस्य राजवंशं शृणु। संज्ञा, प्रभा, छाया—एतासां पुत्रान् ज्ञातुम् इच्छ। संज्ञा यमं, यमुनाम्, रायवतं च अपि अजनयत्। सा शनिं, तपतीं, विष्टिं च क्रमशः अजनयत्। इक्ष्वाकुः, नभागः, धृष्टः, शर्यातिः, तथा पृषध्रः—एते नव इन्द्रसमानवीर्याः। सा बुधस्य गृहे गत्वा, सोमपुत्रेण संयुत्ता अभवत्। बुधः पितृपूजकः इति श्रूयते। इला त्रयः पुत्रान् प्राप्तवती, पुनः स्त्रीभावम् प्राप्तवती च। सर्वे अप्रतिमकीर्तिमन्तः, पद्मजं ब्रह्माणम् उपगच्छन्। शतपुत्रेषु ज्येष्ठः तथा दश पञ्च च तस्य वंशजाः। सुयोधनात् पृथुः, पृथोः विश्वकः अभवत्। महाबलः युवनाश्वः गोकर्णं गत्वा, धर्मपुत्रस्य उपायम् अपृच्छत्। सः धर्मात्मा पुत्रं प्राप्तवान्, अनाद्यन्तदेवभक्त्या। आदिकृष्णं भगवन्तं पूजया, सः पुण्यपुत्रम् प्राप्तवान्। हृषीकेशं पूजया धर्मपुत्रम् लभते। महायोगिनं नित्यं वासुदेवं पूजया—येन गौडदेशे श्रावस्ती नगरी स्थापिता। सः धुन्धु नाम दैत्यं हत्वा, धुन्धुमारपदं प्राप्तवान्। दृढाश्वः, दण्डाश्वः, कपिलाश्वः च तस्य पुत्राः। हर्याश्वस्य पुत्रः निकुम्भः, निकुम्भात् संहताश्वकः। रणाश्वस्य पुत्रः युवनाश्वः युद्धे इन्द्रसमः अभवत्। तस्य पुत्रः मान्धातृः, महाप्रज्ञः, सर्वशस्त्रधारिणां श्रेष्ठः अभवत्।