कूर्मपुराणम्

सः परमपुरुषः सदा देवकार्याणि सम्यक् करोति स्म। तेषां मुख्यः बाणः नाम्ना, तेजस्वी महाबलश्चासीत्। सः बाणः त्रीन् लोकान् स्ववशे स्थाप्य, वासवं पीडयितुम् आरब्धवान्। देवाः उचुः—"बाणो महाऽसुरः, त्वदीयः एव, अस्मान् अतिव्यथयति।" ततः सः एकेनैव बाणेन बाणस्य पुरीम् अल्पेन प्रयासेन दग्धवान्। बाणः इशानं पशुपतिं नीललोहितवर्णं शरणम् अगच्छत्। नगरात् निर्गत्य, सः परमेश्वरं स्तुतवान्। भक्त्या, सः गणेशमन्त्रेण तं बाणं संयोजयामास। स्वर्भानुः वृशपर्वा च प्रमुखौ कीर्तितौ। तथैव दिव्याः महाबलिनः बहवः, नानावदनाः, तत्र सन्ति। अनन्तादयः कद्रुवः सुताः महोरगाः विश्वविख्याताः। शुकी, श्येनी, भासी, सुग्रीवा, ऋक्षिका, शुचि च जाता। इरा सर्ववृक्षलतानां, वल्लीनां, तृणजातीनां च माता अभवत्। उत्तमाः क्रोधवशात् राक्षसगणान् अप्यजनयन्। शूनिलः भगवतः अनुग्रहेण हरिवाहनपदवीं प्राप्तवान्। पूर्वं शम्भुना स्नेहात् स एव सूर्यस्य सारथित्वे नियुक्तः। वैवस्वतमन्वन्तरे समाप्ते, शृण्वतां पापानि विनश्यन्ति। अत्र, अरिष्टनेमेश्च पत्न्यः षोडश पुत्रान् अपद्यन्त। तथा अङ्गिरसः पुत्राः, ब्रह्मणा पूजिताः, अभवन्। प्रत्येकमन्वन्तरे त एव स्वकार्येषु, स्वनामभिः, प्रतिष्ठिताः। कश्यपः अपत्यकामः, महान् तपः अकरोत्। तस्मात् वत्सरः आसीतः च, ब्रह्मविदः, जातौ। रैभ्यस्य अपि पुत्रा रैभ्याः, श्रेष्ठाः, अभवन्। सुमेधा कुंडपायिनः पुत्रान् अपद्यत। देवलः नाम्ना योगविद् महातपाः पुत्रः। पार्वतीपतिनः अनुग्रहेण सः परमयोगं प्राप्तवान्। ब्राह्मणाः, अहं मानवस्वभावानां पुलस्त्यवंशजानां वः कथयिष्यामि। पुलस्त्याय स राजर्षिः कन्यां दत्तवान्। चतस्रः पत्न्यः, पौरस्त्यवंशवर्धिन्यः, अभवन्। ताः सौन्दर्यशोभायुक्ताः; तासां अपत्यानि शृणु। कैकसी रावणं राक्षसेश्वरं पुत्रं प्रसूतवती। पुष्पोत्कटा विष्रवसे उदारपुत्रान् अपद्यत। कुम्भीनाश्याः तथा राकायाः अपत्यानि अपि शृणु। सर्वे तपसा विशिष्टाः, रुद्रभक्ताः, अतिभयानकाः च। भूताः, प्रेताः, नागाः, वराहाः, हस्तिनः अपि तत्र अभवन्। कश्यपः मरीचिपुत्रः, स्वयम् प्रजापतिः अभवत्। स्वाध्याययोगनिष्ठः, हरभक्तः, महातेजाः सः। कृशाश्वस्य, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, घृताची भार्या आसीत्, इति श्रुतम्। ते वेदवेदाङ्गनिष्ठाः, तपसा पापक्षयम् अचक्रुः। तत्र नारदः ऋषिः, दक्षशापात्, ऊर्ध्वरेताः अभवत्।