कूर्मपुराणम्

तेषां सर्वेषां शिरः प्रणम्य, सुरारिवचनं स्वीकृतवन्तः। ततः ते स्वशिष्येभ्यः फलानि दर्शयित्वा उपदेशं कर्तुं प्रवृत्ताः। तेषां हिताय शङ्करः द्विजैः सहितः भिक्षाटनं चकार। जटामण्डलैः भूषितः स शङ्करः जगदिदं मोहितवान्। स्वदेहात् जातं रुद्रं भैरवरूपिणं दुष्टनिग्रहे नियुज्य, तत्रैव गणान् देवेन्द्रमुख्यान् देवैः सह प्रतिष्ठापयामास। पुनः सः स्त्रीरूपधारी महादेवीं सततं सेवितवान्। तत्रैव ते अपि स्त्रीरूपं सुन्दरं धारयित्वा महादेवीं उपास्तवन्तः। द्वारि गणाधिपः पूर्ववत् स्थितः। तदा पार्वतीं नेतुमिच्छन् सः मन्दरं प्रति अगच्छत्। अपराजितः हरः कालरूपं धारयित्वा तं निरोधितवान्। वृषध्वजः त्रिशूलेन तं दैत्यं वक्षसि ताडितवान्। नन्द्यादयः स्वबलैः सह अन्धकदैत्यैः पराजिताः। विनायकः मेघवाहः सोमनन्दिश्च विद्युत्सम्भूतः अपि, त्रिशूलैः शूलैः तोमरैः शृङ्गैः परश्वधैः च युद्धमकरोत्। महाबलवान् दैत्याधिपः तान् शतयोजनदूरं प्रक्षिप्य, कालार्कप्रभैः तैः भैरवं प्रति धावितम्। भैरवरुद्रः भीषणं त्रिशूलं गृहीत्वा युद्धमकरोत्। सः भगवान् अजं सर्वव्यापिनं वासुदेवं शरणं गतवान्। देवः तदा देवीपार्श्वे स्थित्वा अमरारिविनाशाय स्थितवान्। केवलं केशवस्य महिम्ना, लीलया च युद्धं समाप्तमभवत्। तस्मात् संग्रामात् शीघ्रगामी तदानीं पृष्ठं कृत्वा पलायितवान्। ततः लोकहिताय भक्तानां च हिताय सः मन्दरं समुपेत्य, द्विजातयः संयुज्य तम् आदित्यतेजसमिव उपजग्मुः। तत्र शिवः नन्दिं, भैरवं, केशवं च दिव्यान् अपश्यत्। प्रभुः केशवस्य शीर्षं घ्रात्वा सस्नेहमालिङ्ग्य तं चकार। सा देवी तस्य प्रभोः पादयोः शिरसा प्रणम्य स्थितवती। भैरवः तस्य पार्श्वे स्थित्वा, विष्णोः महिमानं प्रणम्य निवेदितवान्। भगवतः सः देवीसहितः उत्तमासने उपाविशत्। ते सर्वे मन्दरं प्राप्ताः, देवदेवं त्रिनेत्रं ददृशुः। दैत्यसेना अपि भगवद्दर्शनकामुकाः संप्रत्यागताः। देव्योऽपि उत्साहयुक्ताः भक्तिपूर्वकं नत्वा गीतानि गायन्त्यः स्थिताः। तत्रैव ते नारायणं निर्मलदेवं दिव्ये सिंहासने उपविष्टं ददृशुः। ईशानं प्रभुं प्रणम्य कुलवध्वः पृच्छन्त्यः स्थिताः— “कः अयं रूपेण दीप्तिमान्, कमलपत्रलोचनः?” इति। तदा महायोगी अक्षरः भूतनाथः एवम् उवाच। सः प्रभुः स्थित्वा स्वयम् अनेकधा आत्मानं विभज्य दर्शितवान्। स एव एकः विष्वात्मा, भवानी, विष्णुश्च इति प्रसिद्धः। मां केशवमित्याहुः, तां च देवीमम्बिकां विदुः। विष्णुः सृष्टिकर्ता च कारणं, भोगमोक्षफलप्रदश्च इति।