कूर्मपुराणम्

इच्छया, तयोः महायोगिनोः पाप्यन्नात् रक्षणं कर्तव्यं इति निश्चितम्। ततः धर्मकामान् पृष्टवान्—“एतेषां किं कर्तव्यम्?” तेषु श्रेष्ठब्राह्मणेषु नमितेषु, हरिः गोपतेः प्रति उवाच। “महादेव, वेदसमुत्पन्नः धर्मः सहमतः। सर्वे वयम् एते च, नरकं अपि गमिष्यामः। वृषध्वज, मोहेन शास्त्राणि रचयिष्यामः।” शिवाज्ञया केशवः अपि मोहेन शास्त्राणि रचयामास। पञ्चरात्रं, पाशुपतं, तथा सहस्राणि अन्यानि अपि रचितानि। ते भीषणनरकं पतन्ति पुनः पुनः, बहुयुगानि। मम कृपया अनुवर्तस्व, अन्यत् मोक्षोपायः नास्ति। असुरारिप्रसादं शिरसा स्वीकृत्य, तैः शिष्येषु फलानि दर्शयित्वा उपदेशः आरभ्यते। शङ्करः द्विजैः सह तेषां हिताय भिक्षाटनं कृतवान्। जटाभरणः सः लोकं मोहितवान्। स्वदेहसमुत्पन्नं रुद्रं भैरवं दुष्टनिग्रहाय नियुक्तवान्। तत्र गणेन्द्रः इन्द्राद्यैः देवैः सह स्थापितः। स्त्रीरूपं धृत्वा सः महादेवीं निरन्तरं सेवितवान्। तैः अपि रम्यस्त्रीरूपं धृत्वा महादेवी सेवा कृतम्। द्वारस्थाने गणाध्यक्षः यथापूर्वं स्थितः। पार्वतीं आनयितुम् इच्छन्, मन्दरं अगच्छत्। अजितः हरः कालरूपं धृत्वा तं निगृहीतवान्। वृषध्वजः त्रिशूलेन तं दैत्यं वक्षसि आहतवान्। नन्दिगणः अन्धकदैत्यैः पराजितः। विनायकः, मेघवाहः, सोमनन्दी विद्युत्समुत्पन्नः अपि, त्रिशूलैः शूलैः तोमरैः शिलागिरिभिः परशुभिः युद्धं कृतवन्तः। अतिबलिनाः दैत्यपतिना ते शतयोजनदूरं क्षिप्ताः। कालसूर्यसमप्रभाः ते भैरवम् अभिमुखं अभ्यधावन्। भैरवः रुद्रः भीषणत्रिशूलं गृहीत्वा युद्धं कृतवान्। शरणं जगाम अव्ययम् सर्वव्यापिनं वासुदेवम्। देवः अमरशत्रुविनाशाय देवीपार्श्वे स्थितवान्। केशवस्य महात्म्येन, केवलं तस्य लीलया, संग्रामः समाप्तः। ततः शीघ्रगामी तस्माद् युद्धात् मुखं परिवर्त्य पलायितवान्। ततः लोकहिताय भक्तहिताय च मन्दरं आगतः। द्विजाः समागत्य, तम् आदित्यसमानं उपगच्छन्। शिवः नन्दिं, भैरवम्, केशवम् दिव्यान् अवलोकयत्। प्रभुः केशवस्य शिरः गन्धं घृत्वा आलिङ्गनं कृतवान्। सा देवी तस्य प्रभोः चरणयोः शिरः नमितवती। भैरवः पार्श्वे स्थित्वा, विष्णोः महात्म्यं कथयितुं नमितवान्। भगवाञ्छिवः देवीसहितः उत्तमासनं उपविष्टः। ते मन्दरं आगत्य, देवदेवं त्रिनेत्रं अपश्यन्।