कूर्मपुराणम्

śrūyatāṃ, kathā divyāṃ sanātanīṃ pravakṣyāmi। viṣṇuḥ svayaṃ kāla-rūpaḥ kāla-svarūpaṃ samāśritya kālenaiva vinaṣṭaḥ saṃjātaḥ। sa tu aniruddha-putreṇa nivāritaḥ san api, akṣaraṃ hariṃ yuddhāya samupacakrame। prahlādasyaiva samakṣam asau narasiṃhasya nakhaiḥ bhinnaḥ babhūva। tataḥ prahlādam utsṛjya, bhayāviṣṭaḥ sa palāyitaḥ। narasiṃha-dehāt jātaiḥ siṃhaiḥ gṛhītaḥ, sa yamālayaṃ na prāpnot। atha svīyaṃ paraṃ rūpaṃ nārāyaṇākhyaṃ samāsthāya, hiraṇyākṣaṃ abhiṣecayāmāsa। śaṅkaraṃ tapasyā samārādhya, andhakam atiputram asau prāptavān। tāṃ striyam rasātalaṃ nītvā, nīlotpala-sadṛśīṃ gāyikāṃ cakāra। te viṣṇoḥ dhāma samāsādya, tatra prārthanaṃ cakruḥ। viṣṇuḥ sarvadevamayaṃ nirmala-varāha-rūpaṃ dhṛtvā, kalpādau śuṇḍayā vasudhāṃ uddhṛtya, svīyaṃ divyaṃ svarūpaṃ praviśya paraṃ padaṃ jagāma। asau svaṃ rājyaṃ pālayāmāsa, asura-bhāvaṃ tyaktvā। viṣṇoḥ mahimnā tasya rājyaṃ ripuśūnyaṃ jātaṃ। sa māyaya tapasvinaṃ devān vā na sammene। krodhāruṇa-locanaḥ kaścid asura-rājam śaśāpa। vaiṣṇavī sā divyā bhaktiḥ tasya vināśāya bhaviṣyati iti śāpāt, sa rājya-sneha-vaśaḥ moham āpannaḥ। pitṛvadhaṃ smaran hariṃ prati kopaṃ cakāra, nārāyaṇasya devasya prahlādasya ca amaratviśatruḥ san। atha jñānaṃ tasya jātaṃ, sa ca pālayitāre śaraṇam agāt। nārāyaṇe paramapuruṣe mahatīṃ yogasiddhim avāpa। andhakaḥ asurāṇām agragaṇyaḥ tat mahad rājyaṃ prāptavān। mandara-sthitāṃ girisutāṃ umāṃ devīṃ kāmayāmāsa। īśvarārādhanaṃ kartuṃ sahasraśaḥ tapas tapyamānāḥ, atidāruṇaḥ kṣutpipāsābhūtaḥ pralayaḥ sañjātaḥ, prāṇināṃ vināśaṃ kṛtvā। jīvanārtham annam yācamānāḥ, sarve munayaḥ niścitacittāḥ annam abhuñjan। tataḥ mahatī vṛṣṭiḥ jātvā, jagat pūrvavad abhavat। ūcuḥ—"śīghraṃ gatvā maharṣiṃ gautamaṃ paśyāmaḥ" iti। te dhīmatāṃ vacanaṃ śrutvā, "mama gṛhe sthitvā tataḥ gacchantu" iti pratyūcuḥ। te mahātmaṇaḥ gautamasya samīpaṃ nītāḥ। sa gāṃ goṣṭhe baddhvā, sparśamātrāt sā mṛtā। tatraiva munayaḥ taṃ dṛṣṭvā, vismitāḥ ūcuḥ। "tadā yāvat bhojanaṃ na kurvīmaḥ, vayaṃ svayaṃ yāsyāmaḥ" iti। durdaivayogena te punar api tapasyāṃ pravṛttāḥ। kāraṇaṃ jñātvā, kaścid atikopī tān śaśāpa। tasya śāpasya prabhāvena, te punaḥ punaḥ tathaiva jāyamānāḥ। tataḥ te lokeṣu gīrbhiḥ stutvā, sarvāḥ gāvaḥ iva bhuktāvasthāḥ babhūvuḥ। evaṃ kathā sanātanī, śrāvyā bhaktānukampayā।