कूर्मपुराणम्

सदा वैराग्यराज्यनिष्ठः, रागातीतः, निर्मलः, भगवतः अनन्तस्य संरक्षणयोग्यः—यः परमेश्वरः सर्वत्र रक्षिता एव। तस्मिन्नेव क्षणे, पद्मनयनः श्रीभगवान्, यः पीताम्बरधारी, असुरारिः, निद्रातः समुत्थाय भाषितवान्। “इह आगतः किं कार्यं मम तव कृते इच्छसि?” इति सः पप्रच्छ। तदा भगवतः समक्षं उक्तम्—“भगवन्, असुरः सर्वदेवान् ऋषिभिः सह पीडयति। त्वं तं हन्तुमर्हसि, सर्वस्य रक्षिता, विश्वरूप!” तस्य महाअसुरस्य विनाशाय स्वयमेव पुरुषं सृष्टवान्। तस्मै शङ्खचक्रगदाधराय, गरुडध्वजः भगवान् उक्तवान्—“तेजसा शीघ्रं इह आगच्छ।” सः महान् अप्रकटः पुरुषः असुरनगरं गतः। देवः गरुडारूढः महमेरुसदृशः प्रतीतवान्। तदा असुरेश्वरभीताः तं शब्दं निवेदितवन्तः। भीषणं शब्दं उत्सृज्य, “एषः अमृतघ्न, तं ज्ञातवन्तः स्म,” इति उक्तम्। ततः प्रह्लादप्रमुखैः पुत्रैः, सज्जितशस्त्रकवचैः सह, असुरः निर्गतः। सः पर्वताकारं पुरुषं, अन्यं नारायणं दृष्टवान्। “एषः देवः, देवतानां रक्षिता, नारायणः, अस्माकं रिपुः,” इति तेन ज्ञातम्। भगवान् सहजं सर्वान् असुरान् पूर्णतः विनष्टवान्। प्रह्लादः, अनुह्रादः, संह्रादः, ह्रादः च—संह्रादस्य कौमारः आग्नेयः च पुत्रौ, ह्रादस्यापि तथैव। तेषां कश्चन विष्णुं वासुदेवं न बाधितुम् अशक्तः। भगवान् तं पादाभ्यां हस्ताभ्यां गृहीत्वा क्षिप्तवान्, गर्जितवान्। बलवान् तस्य वक्षसि पादेन प्रहारं कृतवान्। सः सर्वं यथावत् सम्प्रेष्य निवेदितवान्। ततः अर्धमानुषार्धसिंहस्वरूपं धारयन्, सहसा प्रकटितः, दैत्यश्रेष्ठं मोहितवान्। नारायणः अनन्तः मध्याह्नसूर्यवत् प्रकाशमान् अभवत्। असुरः नारसिंहं हन्तुं प्रेषितवान्। सः मायया सर्वसैन्यसहितः शीघ्रं विनष्टः। सः सर्वशक्त्या युद्धं कृत्वा नारसिंहेन पराजितः। पशुपतास्त्रं ध्यानं कृत्वा, प्रमुक्तवान्, गर्जितवान्। तदस्त्रं शूलिनं भगवन्तं न किञ्चित् आपादितम्। सः वासुदेवं, नित्यं भगवन्तं, सर्वात्मानं मन्यते स्म। योगिनां हृदयस्थं भगवन्तं शिरसा प्रणम्य। पितरं भ्रातृण् च निगृह्य, हिरण्याक्षं प्रति उक्तवान्—“पुरातनः पुरुषः, दिव्यः भगवान्, महायोगी, विश्वसारः। सः प्रकृतिपुरुषः, मूलप्रकृतिः, अव्ययः। तं गच्छ शरणं—विष्णुं, अप्रकटं, अजरं।” विष्णोः मायया मोहितः, सः पुत्रं तीव्रं वचनं उक्तवान्। “कालेन प्रेरितः, अधुना अस्माकं गृहम् आगतः।” “एतं भगवन्तं, एकं, अव्ययं, प्राणिनां अधिपतिं, न अवमन्यस्व।