कूर्मपुराणम्

विवस्वान्, सविता, पूषा, अंशुमान्, विष्णुश्च—एते सर्वे आदित्याः अदितेः पुत्राः वैवस्वतमन्वन्तरे प्रसिद्धाः कथ्यन्ते। तेषां मध्ये हिरण्यकशिपुः ज्येष्ठः, तस्यानुजः हिरण्याक्षः आसीत्। तौ दिव्यैः वरैः समन्वितौ दृष्ट्वा, देवा विविधैः स्तोत्रैः तौ स्तोतुम् आरब्धवन्तः। किन्तु ताभ्यां पीडिताः, तेन ताडिताः, सर्वे देवा परमदेवतां पितामहम् अगच्छन्। ते च निश्चलम्, सर्वलोकाधारम्, सनातनम्, परमपुरुषम् अभ्यपतन्। सर्वदेवानां कल्याणाय, पद्मासनः ब्रह्मा क्षीरसागरस्य उत्तरतीरे यत्र हरिः स्थितः, तत्र गतवान्। सः ब्रह्मा शिरसा चरणयोः प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा, हरिं संबोधितवान्। स सर्वव्यापी, नित्यः, महायोगी, सर्वदेवतास्वरूपः, वैराग्यैश्वर्यनिष्ठः, रागरहितः, निर्मलः आसीत्। स ब्रह्मा उवाच—“अनन्त प्रभो, त्वमेव रक्षणाय योग्यः; परमेश्वरः हि रक्षकः।” तदा पद्मनाभः, पीताम्बरधारी, असुरारिः, निद्रातः प्रबुद्धः, वचनम् अब्रवीत्—“इह आगत्य, किं कार्यं मया कर्तव्यम् इच्छथ?” ब्रह्मा प्रत्युवाच—“भगवन्, असुरः सर्वान् देवान् ऋषिभिः सह पीडयति। त्वमेव तं हन्तुं अर्हसि; त्वं हि जगदात्मा, सर्वरक्षकः।” तदा विष्णुः तस्य प्रमुखासुरस्य विनाशाय स्वयमेव पुरुषम् सृष्टवान्। तस्मै शङ्खचक्रगदाधराय, गरुडध्वजः ब्रह्मा उवाच—“तव बलात् त्वं शीघ्रं अत्र आगच्छ।” स महापुरुषः, अव्यक्तरूपः, तदा दैत्यपुरीं जगाम। स देवः गरुडारूढः, महमेरुसमः प्रकटितः। दैत्यपतिभयात् तत्र निवसन्तः तं शब्दं निवेदयामासुः। ते ऊचुः—“घोरं शब्दं विसृजन्, अयं हि अमरारिनाशकः इति ज्ञायते।” तदा प्रह्लादमुख्यान् पुत्रान् सहितः हिरण्यकशिपुः, आयुधधारी कवचधारी च, निर्गतः। स पुरुषं पर्वताकारं, अपरं नारायणं, दृष्टवान्। तदा असाव् उवाच—“एषः स देवः, देवतानां रक्षकः, नारायणः, अस्माकं शत्रुः।” भगवान् च तान् सर्वान् सहजम् एव संहारं कृतवान्। प्रह्लादः, अनुह्रादः, संह्रादः, ह्रादश्च—एते तस्य पुत्राः। संह्रादस्य कौमारः, आग्नेयश्च पुत्रौ, ह्रादस्यापि तथैव। तेषां कश्चन विष्णुं वासुदेवं किंचित् अपि हिंसितुं न अशकत्। हिरण्यकशिपुं पादाभ्यां गृहीत्वा, हस्ताभ्यां चिक्षेप, भीमस्वनं च व्यनदत्। बलवान् पुरुषः तं वज्रसमं पादेन वक्षसि ताडितवान्। तदा सः सर्वं यथावत् निवेदयामास। ततः भगवान् अर्धमनुष्य-अर्धसिंहरूपं धारयन्, सहसा प्रादुरभवत्, श्रेष्ठान् दैत्यान् मोहितवान्। अनन्तः नारायणः मध्याह्नसूर्यवत् प्रकाशितः। तदा असुरः तं नरसिंहं संहारार्थं प्रेषितवान्। स च मायया सहितैः स्वजनैः सह शीघ्रं विनशितः। स सम्पूर्णबलसम्पन्नः अपि नरसिंहेन पराजितः। पशुपतास्त्रं चिन्तयित्वा, तदस्त्रं सन्दधे, भीमस्वनं च व्यनदत्।