शृणुत धर्म्यम् आख्यानम्। परमेश्वरः साक्षात्कालस्वरूपः सर्वलोकविनाशकः केवलः तिष्ठति। स एव साक्षी, दीप्तिमान्, कालस्वरूपः, शङ्कररूपधारी च विराजते। स एव भगवतः आदित्यः सूर्यः प्रभुः, यस्य कण्ठः श्यामलः, रूपं रक्तवर्णं च। स एष सर्वस्य जगतः कर्ता, रुद्रस्वरूपः, त्रय्यात्मा च दृश्यते। सर्वे अपि सूर्याः एव ज्ञेयाः, रविं विना अन्यः सूर्यः नास्ति। तस्य वचनं श्रुत्वा ये तं उपजग्मुः, ते सर्वे 'एवं अस्तु' इति प्रतिपेदिरे। ततः सहस्रशः शतशः च पुनः पुनः तं निन्दितवन्तः। विष्णोः मायया मोहिताः सन्तः, दक्षस्य वचनं सत्कृतवन्तः। नारायणहिरिं विना अन्यं देवमात्मानं न पश्यन्ति स्म। सर्वैः निरीक्ष्यमाणः सः क्षणेनैव अन्तर्धानमगात्। स देवः लोकपालकः स्वयमेव शरणं प्रपेदे। श्रीविष्णुः शरणागतवत्सलः तं रक्षितवान्। सर्वर्षिषु देवान् च, ये ब्रह्मद्वेषिणः आसन्, निरीक्ष्य, तत्र कश्चित् महापापं लभते, अस्मिन्सन्देहः नास्ति। तत्र देवैः सृष्टः दण्डः शीघ्रं घोररूपेण पतति। ये ब्राह्मणाः दक्षं साहाय्याय समागताः, तैः महादेवः शङ्करः, यं लोको वन्दते, निन्दितः। येषां चेतांसि मिथ्याशास्त्रेषु निवेशितानि, ते दिव्यं मार्गं निन्दन्ति। कलिकाले प्रविष्टे, कलिदोषैः पीडिताः अपि, स्वजनैः सेवितः सन् अपि, हृषीकेशः उदासीनः भविष्यति। ततः सः रुद्रं सर्वपापकृत् चिन्तयामास। सः सर्वज्ञः, पशुपतिं प्रजापतिं ज्ञात्वा, एवमुवाच— "हे शङ्कर, त्वदीयं स्वरूपं मम च आत्मानं अवज्ञाय, त्वत्तः एकं वरं याचे— शीघ्रं तं यज्ञं नाशय।" एवं संकल्प्य, दक्षस्य यज्ञविनाशाय, सः सहसा रुद्रं सृष्टवान्। सः सहस्रबाहुः, दुर्जयः, कल्पान्ताग्निसदृशः, दण्डधारी, घोरनिनादः, धनुर्धारी, भस्माङ्कितः च अभवत्। जातमात्रः सः देवेश्वरं प्रणम्य उपससार। तत्र उवाच— "गणनाथ, सः गङ्गाद्वारे यजमानः, मां निन्दितवान्।" वीरभद्रेण तदा दक्षस्य यज्ञः विनष्टः। सः भगवतीं समारुह्य, वृषभे स्थित्वा, गणैः सह निष्क्रान्तः। ये तं उपजग्मुः, ते रोमहर्षणप्रसिद्धाः अभवन्। कालाग्निरुद्रसदृशाः, ते दशसु दिशासु घोषयन्तः, गणाधिपं परितः कृत्वा, दक्षस्य यज्ञस्थानं प्रति जग्मुः। तत्र तद् दक्षस्य यज्ञस्थानं, अनन्ततेजसा युक्तं, वीणावाद्यशब्दैः, वेदपाठनिनादैः च पूर्णम् अपश्यन्। अथ वीरभद्रः, स्मितपूर्वकं, रुद्रं मधुरया वाचा अब्रवीत्— "त्वं भागकाङ्क्षी, अत्रागतः; यान् भागान् इच्छसि, तान् दत्तुमर्हसि।" तं प्रति वद— "यद् आज्ञापयति, तत् वयं करिष्यामः।" तत्र देवाः ऊचुः— "नास्ति भागः, न च मन्त्राः प्रभो।" एवं दक्षयज्ञविनाशस्य दिव्यं आख्यानं सम्प्रवृत्तम्।