ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਮਾਣੋ ਗਿਰਿਜਾਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪਾਸ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪਿਤਰਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਪਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਪਤੀ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਉਪਦੇਸ਼ਂ ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸੇਵਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਉੱਚਾ ਉਪਦੇਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਮਨਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰੇਰਕਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਨ੍ਨਿष੍ਠਸ੍ਤਤ੍ਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਦੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਰੱਖ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਤਪੋਦਾਨੈਸ੍ਤਦੇਵਾਰ੍ਚਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸਭ ਯਜਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਮਮੋਪਦੇਸ਼ਾਤ੍ ਸਂਸਾਰਂ ਨਾਸ਼ਯਾਮਿ ਤਵਾਨਘ
ਮੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬੰਧਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਾਦਸ੍ਮਾਦੁਦ੍ਧਰਾਮ੍ਯਚਿਰੇਣ ਤੁ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਹਂ ਤੇ ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਮਕੋਟਿਭਿਃ
ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਲੱਖਾਂ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈ।
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸਹਿਤਂ ਮੁਕ੍ਤਯੇ ਸਤਤਂ ਕੁਰੁ
ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ, ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਮਲ ਕਰ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਭ੍ਯਾਮੁਦਿਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਯਜ੍ਞਾਦਿਕੋ ਮਤਃ
ਧਰਮ, ਜੋ ਯਜਨ ਆਦਿ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੈਦ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੋ ਮਦ੍ਰੂਪਂ ਵੇਦਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਲਈ ਮੇਰੇ ਰੂਪ, ਵੈਦ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਵੇ।
ऋਗ੍ਯਜੁਃ ਸਾਮਰੂਪੇਣ ਸਰ੍ਗਾਦੌ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦੀਨ੍ ਸਸਰ੍ਜਾਥ ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਯੋਜਯਤ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ।
ਤੇषਾਮਧਸ੍ਤਾਦ੍ ਨਰਕਾਂਸ੍ਤਾਮਿਸ੍ਤ੍ਰਾਦੀਨਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਸ੍ਰਾ ਆਦਿ ਨਰਕ ਬਣਾਏ।
ਯੋ ऽਨ੍ਯਤ੍ਰਰਮਤੇਸੋ ऽਸੌਨਸਂਭਾष੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ
ਜੋ ਹੋਰ ਥਾਂ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਵਿਰੁਦ੍ਧਾਨਿ ਨਿष੍ਠਾ ਤੇषਾਂ ਹਿ ਤਾਮਸੀ
ਜੋ ਵੈਦ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਅੰਧਕਾਰ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਮੋਹਨਾਰ੍ਥਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ।
ਮਯਾ ਸृष੍ਟਾਨਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮੋਹਾਯੈषਾਂ ਭਵਾਨ੍ਤਰੇ
ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਹਨ।
ਤਤ੍ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤੇ ਹਿ ਯੇ ਨਰਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋ ਮਨੁਰ੍ਧਾਰ੍ਮਾਨ੍ ਮੁਨੀਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਵਾਨਾ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸੇ ਸਨ।
ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਰ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚੈਵ ਹਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਲਿਖੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਾਤ੍ ਤਾਨਿ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਯਮ ਚਲਾਉਣਗੇ।
ਨਿਯੋਗਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤੇषੁ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ऽਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਰ੍ਤਾ ਵੈ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ੍ਯਾਯਵਿਦ੍ਯਾ ਮੀਮਾਂਸਾ ਚੋਪਬृਂਹਣਮ੍
ਜੋਤ ਵਿਦਿਆ, ਤਰਕ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਮੀਮਾਂਸਾ, ਇਹ ਸਹਾਇਕ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਵੇਦੈਃ ਸਹੋਕ੍ਤਾਨਿ ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਧਰਮ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸ੍ਥਾਪਯਨ੍ਤਿ ਮਮਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਤੱਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਕृਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੇਣ ਸਹਿਤਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨ, ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।