ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਕੁਸ਼ਲਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਧਰ੍ਮਵਾਹਨਾ
ਉਹ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਧਰ੍ਮਮਯੀ ਵਿਧਰ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਧਰ੍ਮਿਣੀ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਧਰਮ-ਧਾਰੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੋਪਦੇष੍ਟ੍ਰੀ ਧਰ੍ਮਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਗਮ੍ਯਾ ਧਰਾਧਰਾ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਾਸ਼੍ਰਯਾ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਤੇ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹੈ।
ਸਦਾਸ਼ਿਵਾ ਵਿਯਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਰਮੂਰ੍ਤਿਕਾ
ਉਹ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼-ਸਵਰੂਪ, ਸਭ ਕੁਝ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਵੀ ਹੈ।
ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਭੀਤਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਫਿਰ, ਡਰ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਭੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੂਪਮਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਡਰ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ; ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿਖਾ।
ਸਂਹृਤ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਰੂਪਮਪਰਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ।
ਦ੍ਵਿਨੇਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਸੌਮ੍ਯਂ ਨੀਲਾਲਕਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਾਂ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ, ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਅ, ਤੇ ਨੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਵਿਸ਼ਾਲਸਂਵृਤ੍ਤਲਲਾਟਤਿਲਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੱਥਾ, ਤਿਲਕ ਦੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ।
ਦਧਾਨਮੁਰਸਾ ਮਾਲਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਂ ਹੇਮਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਂ ਦਿਵ੍ਯਮਨਨ੍ਤਮਹਿਮਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਭੀਤਿਂ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਬਭਾषੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਡਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਯਨ੍ਮੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਤ੍ਵਮਵ੍ਯਕ੍ਤਾਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰਾ
ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿੱਧੀ, ਅਵਿਆਕਤ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ—
ਤ੍ਵਯ੍ਯੇਵ ਲੀਯਤੇ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਮੇਵ ਚ ਪਰਾ ਗਤਿਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਤਵ ਹੈ।
ਅਪਰੇ ਪਰਮਾਰ੍ਥਜ੍ਞਾਃ ਸ਼ਿਵੇਤਿ ਸ਼ਿਵਸਂਸ਼੍ਰਯੇ
ਕਈ ਹੋਰ ਜੋ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ 'ਸ਼ਿਵ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੇਪਣ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਨਿਯਤਿਰ੍ਮਾਯਾ ਕਲਾਦ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਭਵਨ੍
ਅਗਿਆਨ, ਸੀਮਿਤਤਾ, ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤੱਤ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਭੇਦਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵੇਭੇਦਾਸ਼੍ਰਯਾ ਨਿਜਾ
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਫਰਕਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈਂ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਫਰਕ ਤੇਰੇ ਹੀ ਅੰਦਰ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਦ੍ਯਂ ਜਗਤ੍ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਕਰੋਤਿ ਵਿਕਰੋਤਿ ਚ
ਮੂਲ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਤੇ ਬਦਲਦੀ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵਾਨਨ੍ਦਦਾਯਿਨੀ
ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਸ਼ਿਵਂ ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈਂ।
ਵਾਯੁਰ੍ਬਲਵਤਾਂ ਦੇਵਿ ਯੋਗਿਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰਕਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਵਾ ਹੈਂ; ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕੁਮਾਰਕਾ ਹੈਂ।
ਸਾਂਖ੍ਯਾਨਾਂ ਕਪਿਲੋ ਦੇਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਮਸਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਸਾਂਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਹੈਂ; ਰੁਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਹੈਂ।
ਵੇਦਾਨਾਂ ਸਾਮਵੇਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਸਾਮਸਿ
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਾਮ ਵੇਦ ਹੈਂ; ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਗਾਯਤਰੀ ਹੈਂ।
ਮਾਯਾ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤੀਨਾਂ ਕਾਲਃ ਕਲਯਤਾਮਸਿ
ਸਭ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਹੈਂ; ਸਮਾਂ ਮਾਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਮਾਂ ਹੈਂ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਚ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹੈਂ; ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵੋਪਨਿषਦਾਂ ਦੇਵਿ ਗੁਹ੍ਯੋਪਨਿषਦੁਚ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਭ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਗੁਪਤ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਮਾਰ੍ਗਾਣਾਂ ਵਾਚਾਂ ਦੇਵਿ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਸਭ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਹੈਂ; ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈਂ।
ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ ਸਤੀਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸੁਪਰ੍ਣਃ ਪਤਤਾਮਸਿ
ਸਤੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਅਰੁੰਧਤੀ ਹੈਂ; ਉੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸੁਪਰਨ ਹੈਂ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚਾਸਿ ਜਪ੍ਯਾਨਾਂ ਯਜੁषਾਂ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਹੈਂ; ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਅ ਹੈਂ।